{"headword": "qirmoq", "key": "qirmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsaning beti(sirti)ni pichoq, kapgir va shu kabilar narsa bilan sidirmoq, tarashlamoq.", "examples": [{"text": "Oʻzing ham qirib qoʻygan sabziday boʻlibsan.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}, {"text": "kapgir bilan qozonni qirar ekan, jerkib: — Hadeb yigʻi toʻgʻrisida gapirmang, — dedi.", "source": "A. Qahhor, Asror bobo"}, {"text": "shundoqqina koʻrinadigan joyiga kimdir mix bilan qirib, Erkin, deb yozib qoʻyibdi.", "source": "S. Ahmad, Saylanma"}, {"text": "Sigiringizning qanshariga temiratki chiqibdi, namakob surkadim, nos surkadim — boʻlmadi, pichoq bilan qirib, kerosin surkash kerakmish.", "source": "A. Qahhor, Yangi yer"}]}, {"order": 2, "text": "Moʻy-tuklarni oʻtkir asbob bilan tarashlab, tagidan kesib olmoq; shu usulda tozalamoq.", "examples": [{"text": "Soch(ni) qirmoq.", "source": ""}, {"text": "Mahkam aka Sarsenboyning sochini ustarada qira boshladi.", "source": "R. Fayziy, Sen yetim emassan"}]}, {"order": 3, "text": "Qirgʻich, qoshiq va shu kabilar asboblar bilan sidirib maydalamoq.", "examples": [{"text": "Turp qirmoq.", "source": ""}, {"text": "Yoshlar kabob chaynashyapti, men boʻlsa, qovunni qirgʻichda qirib yedim.", "source": "I. Rahim, Ixlos"}]}, {"order": 4, "text": "Koʻplab yoki yoppasiga oʻldirmoq, qirgʻin qilmoq.", "examples": [{"text": "Dushmanni qirmoq. Zararkunandalarni qirib tashlamoq.", "source": ""}, {"text": "Bu qon kom desang, yana toʻkaman. Hammasini qiraman.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Baliqchi qushlar kemiruvchilarni koʻproq qiradi.", "source": "Fan va turmush"}]}, {"order": 5, "text": "Koʻplab, koʻp miqdorda yigʻmoq, toʻplamoq, qoʻlga kiritmoq, oʻlja qilmoq.", "examples": [{"text": "Bolalar olchani rosa qiribdi.", "source": ""}, {"text": "Gaplariga qaraganda, u bir necha maktabda hisobdan dars berar va pulni kirar edi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qir"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsaning beti(sirti)ni pichoq, kapgir va shu kabilar narsa bilan sidirmoq, tarashlamoq.", "examples": [{"text": "Oʻzing ham qirib qoʻygan sabziday boʻlibsan.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}, {"text": "kapgir bilan qozonni qirar ekan, jerkib: — Hadeb yigʻi toʻgʻrisida gapirmang, — dedi.", "source": "A. Qahhor, Asror bobo"}, {"text": "shundoqqina koʻrinadigan joyiga kimdir mix bilan qirib, Erkin, deb yozib qoʻyibdi.", "source": "S. Ahmad, Saylanma"}, {"text": "Sigiringizning qanshariga temiratki chiqibdi, namakob surkadim, nos surkadim — boʻlmadi, pichoq bilan qirib, kerosin surkash kerakmish.", "source": "A. Qahhor, Yangi yer"}]}, {"order": 2, "text": "Moʻy-tuklarni oʻtkir asbob bilan tarashlab, tagidan kesib olmoq; shu usulda tozalamoq.", "examples": [{"text": "Soch(ni) qirmoq.", "source": ""}, {"text": "Mahkam aka Sarsenboyning sochini ustarada qira boshladi.", "source": "R. Fayziy, Sen yetim emassan"}]}, {"order": 3, "text": "Qirgʻich, qoshiq va shu kabilar asboblar bilan sidirib maydalamoq.", "examples": [{"text": "Turp qirmoq.", "source": ""}, {"text": "Yoshlar kabob chaynashyapti, men boʻlsa, qovunni qirgʻichda qirib yedim.", "source": "I. Rahim, Ixlos"}]}, {"order": 4, "text": "Koʻplab yoki yoppasiga oʻldirmoq, qirgʻin qilmoq.", "examples": [{"text": "Dushmanni qirmoq. Zararkunandalarni qirib tashlamoq.", "source": ""}, {"text": "Bu qon kom desang, yana toʻkaman. Hammasini qiraman.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Baliqchi qushlar kemiruvchilarni koʻproq qiradi.", "source": "Fan va turmush"}]}, {"order": 5, "text": "Koʻplab, koʻp miqdorda yigʻmoq, toʻplamoq, qoʻlga kiritmoq, oʻlja qilmoq.", "examples": [{"text": "Bolalar olchani rosa qiribdi.", "source": ""}, {"text": "Gaplariga qaraganda, u bir necha maktabda hisobdan dars berar va pulni kirar edi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qir"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "244"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsalarning betini, sirtini pichoq va sh.k. tigʻli qurollar vositasida sidirmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚИРМОҚ", "raw_meaning": "KAZIMAK, SIYIRMAK Нарсаларнинг бетини, сиртини пичоқ ва ш.к. тиғли қуроллар воситасида сидирмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "550"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qirmoq", "raw_meaning": "1. скоблить, соскабливать; 2. брить; 3. уничтожать, губить, истреблять; ◊ tomoqni ~ прочистить горло, прокашляться."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "598"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "scrape", "examples": []}, {"order": 2, "text": "shave", "examples": []}, {"order": 3, "text": "destroy", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qirmoq", "raw_meaning": "v 1) scrape; 2) shave; 3) destroy, ruin"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "116"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "shash-túklerdi qırıp tazalaw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QIRMOQ", "raw_meaning": "1. qırıw, tarashlaw; 2. shash-túklerdi qırıp tazalaw; 3. qırıw, óltiriw, joq etiw; 4. toplaw."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "135"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "schaben vt", "examples": []}, {"order": 2, "text": "vernichten vt", "examples": []}, {"order": 3, "text": "rasieren vt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qirmoq", "raw_meaning": "1. schaben vt; 2. vernichten vt; 3. rasieren vt"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "335"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "синоним", "target": "қириб ташламоқ"}, {"kind": "синоним", "target": "қирғин солмоқ"}, {"kind": "синоним", "target": "йўқ қилмоқ"}, {"kind": "синоним", "target": "маҳв этмоқ"}], "extra": {"raw_word": "қирмоқ", "raw_meaning": "(син. қириб ташламоқ, қирғин солмоқ, йўқ қилмоқ, маҳв этмоқ) destroy, exterminate."}}]}