qanot
қанотqanot
ot 1. Qush va hasharotlarning uchish aʼzosi.
Gʻozning qanoti. Qaldirgʻochning qanoti. Kapalakning qanoti. Pashshaning qanoti. Hush qanoti bilan uchib, quyrugʻi bilan qoʻnar. — Maqol
Margʻilon va Qoʻqonga uchadigan maxsus kabutar keltirildi. Naycha qilingan qisqa xatlar ularning qanotlari tagiga mahkamlandi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
Nozik rang-barang parvonalar, kapalaklar lampa atrofida aylanar, guldor qanotlarini shishaga urib tipirchilar, gilamga yengilgina qulab, tinar edilar. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. koʻchma Shaxs yoki narsaning uchishi, parvoziga xizmat qiluvchi aʼzosining ramzi maʼnosini bildiradi.
Ot — yigitning qanoti.
Yangilikning qanoti bor. Ogʻizdan ogʻizga oʻtib, tez tarqaladi. — Gazetadan
Hamza boʻlsa, xayol qanotida oʻtmishni birma-bir kezib chiqdi. — K. Yashin, Hamza
Shundoq deb Ilhomning nozik va mayin Qanotlarin Hasad yulib tashladi. — A. Oripov, Yillar armoni
Umumxalq jonkuyarligi oʻqituvchilarga qanot baxsh etyapti. — Gazetadan
3. Samolyotning yerdan koʻtarilib, havoda muallaq turishi uchun xizmat qiladigan qanotsimon yoyiq qismi.
4. Avtomobil, velosiped kabi mashinalar gʻildiragi ustiga loydan himoya qilish uchun oʻrnatilgan moslama.
[Yigit] Oldingi qanoti sinib qolgan Zif velosipediki sekingina haydab kelyapti. — Sh. Otamurodov, Koʻngil
Avtomobil qanoti alyuminiydan ishlanadi. — Fan va turmush
5. Eshik, deraza va shu kabilarning tabaqasi.
Yunusov derazaning qanotlarini ochib, kesakisiga qulochini yozgancha turib qoldi. — N. Maqsudiy, Majlisdan soʻng
Uzoqdan Botirning ustma-ust bergan signali eshitilgandan keyin katta darvozaning qanotlari keng ochildi. — I. Rahim, Ixlos
6. Yoyiq, choʻziq narsalarning biror tomoni, yoni, chekkasi.
Binoning soʻl qanoti — eshik oldi baland ayvon. — A. Qahhor, Yangi yer
Koʻchalar qanotidagi ariqlarda zilol suvlar sharqirab oqib turibdi. — J. Ergashev, Gulbuloq
7. Zina, koʻprik va shu kabilarning yoniga oʻrnatilgan toʻsiq; panjara.
Mahkam zinapoyaga qarab chopdi va uning silliq yogʻoch qanotidan ushlab, uchinchi qavatga yugurib chiqdi. — P. Qodirov, Uch ildiz
Tohir koʻprikning qanotidan pastga egilib qarab, shu tirgaklardan birini moʻljalga oldi-yu, toʻxtadi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
8. harb. Yoyiq joylashgan qoʻshinlarning, frontning oʻng yoki soʻl tomoni, shu tomon qismi.
Mirzo Yodgorning oʻng va soʻl qanotlari qattiq shikast yeb, butunlay bebosh-betartib qochishga yuz tutgan edi. — Oybek, Navoiy
Bobur qoʻshini yov bilan yuzma-yuz toʻqnashishi uchun oʻng qanotini oldinroq chiqarib, daryoga orqa oʻgirdi-yu, janubga tomon burila boshladi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
9. koʻchma Suyanchiq, koʻmakchi.
Yorim boʻlsa, qanotim, deyman. — Sayyor.
U [Nizomjon] Ikromjonga oʻgʻil boʻldi. Uning qoʻsh qanoti boʻldi. — S. Ahmad, Ufq
10. koʻchma Diqqat-eʼtiborda boʻlish holati; himoya, homiylik, panoh.
Ustozlar qanotida, ularning koʻmagi va yoʻl-yoʻriqlari asosida ilgʻorlar tajribasini oʻrgandim. — Gazetadan
Uning qanotida koʻpdan-koʻp yosh talantlar tarjimonlik, tahrirchilik singari murakkab ishning sir-asrorini bilib oldilar. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari
- Qanot qoqmoq (yoki silkimoq) 1. Takror holda qanotlarini koʻtarib, yoniga urmoq. Tom orqasida xoʻroz qanot qoqib, qichqirdi. — A. Qahhor, AnorShiyponning atrofidagi gulzorda rang-barang kapalaklar, ignachilar qanot qoqar, asalarilar gʻoʻngʻillar, allaqayerda gʻurrak gʻurillar edi. — A. Qahhor, KartinaUndan nariroqda qora kalxat oʻz sanʼatini namoyish qilayotganday, qanot silkimay, bir tekis suzib yuribdi. — N. Fozilov, Diydor
- Qanot bagʻishlamoq Uchish, parvozga imkon yaratmoq, shunday imkon bilan taʼminlamoq; madad bermoq. yuragining allaqayerida uchqunlanayotgan umid unga qanot bagʻishlar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Qanot yozmoq 1. Qanot paydo qilmoq, qanot chiqarmoq, yuzaga kelmoq. Qalbimda yangi bir orzu — Sherobodga otlanish orzusi kapot yozdi. — GazetadanIlgʻor tajriba, ibratli tashabbus hamisha qoʻllab-quvvatlanadi, keng qanot yozadi. — Gazetadan
- Qanot yoymoq Choʻlda yangi hayot qanot yoymoqda. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
- Qanot qoqmoq 1. Shaylangan, intilgan holatda boʻlmoq. Sizdan bilimdan topilib qolardi yuborishga. Oʻzingiz elburundan qanot qoqib qoldingiz. — H. Nazir, Oʻtlar tutashgandaU dunyoga desangiz ham, qanot qoqib borardim — S. Karomatov, Oltin qum
- Qanotini qayirmoq (yoki sindirmoq) Ish-harakat, faoliyat vositasi (imkoniyati)dan mahrum qilmoq, majruh holga keltirmoq. [Jamila:] Qush edim — qanotimni qayirdilar. Gul edim — bulbulimdan ayirdilar. — Hamza, Boy ila xizmatchiQanotimni qayirib, Tuqqan eldan ayirib, Tashladilar zindonga, Boshladilar hijronga. — Yo, Mirzo
- Qanot osti (yoki tagi) Bu xatarli asnoda men seni qanotim ostidan chiqarmagayman. — P. Qodirov, Yulduzli tunlarmana endi u sizning qanotingiz tagida jon saqlab yurgan ekan — S. Mahkamov, ShogirdSidiqjon Sobirjon qoriga qarol boʻlib yurgan vaqtlarida Xadicha xola uni oʻz qanoti ostida hisoblar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Qanoti ostiga (yoki tagiga) olmoq 1. Oʻz panohiga, himoyasiga yoki qaramogʻiga olmoq. Yetimlarni qanoti ostiga olibdi;Qodirov ogʻzi katta erkaklarni qanoti ostiga olish yoʻli bilan oʻz mavqeyini kuchaytirishga intilganini sezib turardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
- Qanoti ostida boʻlmoq Kimsaning panohida, himoyasida yoki qaramogʻida boʻlmoq. [Maysara:] Endi, taqsirim, davlatni ham koʻrganman, ishqilib, sizning qanotingiz ostida boʻlsak boʻladi-da. — Hamza, Maysaraning ishi
QANOT
1. Qush va hasharotlarning uchish organi.KANAT
2. Samolyotning ikki yon qismi.
Qanot
Gʻildirakni bekituvchi kuzov detali
qanot
крыло
- qanot chiqarmoq окрыляться
- qanot yozmoq расправить крылья
qanoti bor uchmaydi, quruqlikda yurmaydi с крыльями, а не летает, на суше не обитает (Рыба)
qanoti butun shunqor yoʻq, tuyogʻi butun tulpor yoʻq нет кречета со здоровым крылом, нет скакуна с целым копытом, т.е. у каждого человека есть какой-то недостаток
- birovning qanoti ostida под чужим крылышком
- qanotquyruq boʻlmoq (букв. быть и крыльями, и хвостом) быть опорой; быть верным помощником
qanot
n wing, flank
QANOT
qanat
qanot
Schwinge f, Flügel m