қалин

от 1. Кўндаланг ўлчами катта (одатда ясси-ёйиқ нарсалар ҳақида).

Қалин китоб. Қалин тахта. Қалин қоғоз. Қалин намат. Пўчоғи қалин қовун.

У дафтарнинг қолган ёзувларини ҳам ўқир экан, қалин лабларига титроқ кирди. — Муштум

2. Бир неча қаватли ёки орасига нарса солиб ишланган (асосан, кийим, кўрпа ва шу кабилар буюмлар ҳақида).

Қалин кўрпа. Қалин тўн. Қалин кийинмоқ.

[Фосиҳ афанди] Қалин кўрпача устида савол-жавобга қулоқ солиб ўтирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

эски қалин чопон лозим-у кўйлак олиб чиқди. — Мирмуҳсин, Меъмор

[Қутидор:] Ўзингни тежа, қизим, ўрнингни қалин қилиб бурканиб ёт, терласанг ёришасан, қизим? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Бир-бирига жуда яқин жойлашган; зич, тиғиз.

Қалин соч. Қалин майса. Қалин ўрмон.

Қуёш секин-аста кўтарилиб, қалин шохлар орасидан мўралай бошлади. И. Рахим, Чин муҳаббат қалин ўт устида ўтириб, атрофни кўздан кечирди. — А. Раҳмат, Соқов бола

4. Туташ ҳолатли; қуюқ.

Уларнинг ҳовлисидан қошига қалин ўсма қўйган, қомати барваста, чеҳраси қувноқ аёл чиқиб келяп-ти. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Икки ўр-тоқ қатор дарахтлар қалин соя ташлаб турган кўчага бурилишди. — С. Кароматов, Олтин қум

Жинчироқ ҳам кўринмайди, уй ичи қалин тутун. — Ойбек, Танланган асарлар

Ёʻлни кўзлаб ўтирган эдим, у ёқдан қалин чанг кўтарилганини кўрдим. — С. Айний, Қуллар

5. Кўп, мўл.

Қалин қор.

Бозор куни бўлганидан, расталарда одам қалин. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўй эгаси йирик қўшма корхона раҳбари бўлгани учунми, одам жуда қалин эди. — Газетадан

Ташқари супуриб-сидирилган, қалин қилиб сув урилган бўлиши керак. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

6. кам қўлл. Ёʻғон.

Наридан келади қалин бир овоз. — М. Шайхзода.

Соқолли кампир бир қўлини Нурининг бошига енгил қўйиб, баланд, қалин товуш билан сўзларни оҳанг-дор чўзиб қичқирди. — Ойбек, Танланган асарлар

7. кўчма Яхши ва мустаҳкам алоқали; қадрдон, яқин, жонажон.

У менинг қалин ўртоғим.

Низомжоннинг энг қалин ошнаси Каримжон ҳам фронтга кетди. — С. Аҳмад, Уфқ

Тантибойвачча у билан бир йилдан буён қалин дўстлашиб, ҳар ҳафта улфатчилик қилишга бошлаган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Олимлар саноат ва қишлоқ хўжалиги ходимлари билан қалин ҳамкорликда бир қанча ишларни бажардилар. — Газетадан

от этн. Никоҳ тўйида куёв томондан келин томонга бериладиган, тўланадиган пул, мол ва шу кабилар

У тўй шарт-у шароитлари устида, қалин устида савдолашиб ўтирмай, фотиҳага қўл кўтарди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Бизга ҳеч нарса — данғиллама тўй ҳам, қалин ҳам, сеп ҳам керак эмас, деб уқтиришди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Чиқиб олиб берай шоҳнинг қизини, Қалинни берганча қараб тураман. — Алпомиш