қадр
qadrқадр
от 1. Жамиятда, кишилар ўртасида тутган ўрин, ўзга(лар) томонидан бўлган ҳурмат, эътибор.
Ўз қадрини билмаган бировнинг кадрини билмайди. — Мақол
Дарё сувини баҳор тоширар, Одам Кадрини меҳнат оширар. — Мақол
Оҳ, она тупроғим, ўсган жойларим Кўнглимда сақланар ҳурматинг, қадринг. — Миртемир
Кишининг қадри амали ва унвони билан эмас, ватанига, халқига қилган хизмати билан ўлчанади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
Офтоб ойим қизининг қадрини бунчалик аршларгача кўтармоқда бўлган йигитга ўзида ёʻқ чексиз муҳаббат, поёнсиз эҳтиром сезмоқда. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
2. Ҳаётда тутган ўрин; аҳамият, муҳимлик ҳолати.
Зар кадрини заргар билар. — Мақол
Газламанинг кадри жуда ошиб кетди. Эрталабки нарх кечга тўғри келмайди. — Ойбек, Танланган асарлар
У томонларда меванинг кадри баланд дейишади, ростми? Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби. Биз ҳамма нарсанинг кадрини ўзи ёʻқолгандан кейин биламиз. — Ў. Ҳошимов, Нур борки, соя бор
- Қадр қилмоқ, қадрига етмоқ ёки қадрини билмоқ 1. Обрў-эътиборига, қадр-қимматига яраша иззат-ҳурмат қилмоқ, қадрламоқ. Бола қадрига етмаган она қадрига етмайди. — С. Абдуқаҳҳор, КўзларСаломатликнинг қадрига етмоқ, Гул қадрини булбул билар. — МақолҚулликни сезмаган ҳурлик қадрига ета олурми?! — Ҳамза
- Қадри ўтмоқ Аҳамияти, ўрни сезилмоқ, ўрни билинмоқ, ёʻқлиги сезилмоқ. Дўстимнинг қадри ўтди, у бўлса, бунчалик қийналмас эдим.Исроил Аҳмедовнинг қадри, айниқса, ҳозир ўтяпти. — И. Раҳим, Чин муҳаббат