Поэтика

поетика. Энг қадимий терминлардан бири бўлиб, у адабиёцҳуносликда турли даврларда турлича маънода қўлланилган. Масалан, антик давр адабиёцҳунослигида умуман бадиий адабиёт ҳақидаги фан поетика термини билан юритилган (Аристотелнинг «Поетик санъат ҳақида» асарига қаранг). Кейинчалик санъатнинг моҳияти, мақсади ва вазифалари, унинг воқеликка бўлган муносабати каби масалалар билан фалсафанинг эстетика соҳаси шуғуллана бошлади. Ўрта асрларда, уйғониш ва классицизм даврларида поетика шеършунослик ҳамда бадиий нутқни безаш восита ва усулларини текшириш билан шуғулланади. Шундай қилиб, поетика термини жанрлар ва уларнинг шакллари билан шуғулланувчи адабиёцҳуносликнинг маълум бир соҳасига нисбатан қўлланила бошланди. Шу даврда Скалигернинг «Поетика», Буалонинг «Поетик санъат» асарлари юзага келди. Ҳозирги кунда поетика термини икки маънода қўлланилади: 1. Кенг маънода бадиий адабиёт, унинг қонуниятлари адабиёт назарияси, адабиёт қоидалари; жанр, унинг шакл ва мазмун жиҳатларининг ўзаро муносабати, композиция типлари, сюжет қурилиши ва ҳ. к поетика термини билан юритилади. Бунда поетика термини бевосита адабиёт назарияси терминининг синоними вазифасини ўтайди. 2. Тор маънода шеърий асар ва унинг тузилиши, ҳар бир шеърий жанр ва унинг эволюцияси, уларнинг келиб чиқиши ва тақдири, шеърий стилистика, шеърий нутқ ва унинг характери, турли шеърий санъат ва тасвир воситалари ҳам поетика термини билан юритилади.