по

предлог с дат. 1. (harakatning biror predmet, joy ustida sodir boʻlishini ifodalaydi), boʻylab, yoqalab

идти по улице koʻchadan bormoq

гладить по голове boshini silamoq

летать по воздуху havoda uchmoq

2. (koʻplikdagi otlar bilan qoʻllanib, kimsa, narsa turgan yoki biror voqea sodir boʻlgan joy, oʻrinni ifodalaydi)

сидеть по своим местам joy-joyiga oʻtirmoq

ездить по городам shaharma-shahar yurmoq

разойтись по домам uy-uyiga tarqamoq

3. (harakatning yoʻnalishini ifodalaydi)

идти по следу зверя yovvoyi hayvon izidan bormoq

не по рыбам, а сети расставляет загадка (Паук) baliq ovlamasa ham, toʻr qoʻyadi

ударить по плечу yelkasiga urmoq

плыть по течению oqim boʻylab suzmoq

4. sohasida, boʻyicha

занятия по физике fizika boʻyicha mashgʻulotlar

учебник по русскому языку rus tili darsligi

состязания по футболу futbol musobaqasi

5. boʻyicha, muvofiq, binoan, qarab, koʻra, bilan

поступать по закону qonun boʻyicha ish koʻrmoq

одеваться по моде modaga muvofiq kiyinmoq

6. sababli, boʻlgani uchun, tufayli, natijasida

он отсутствовал по болезни u kasalligi tufayli kelmadi

7. orqali, vositasi bilan, boʻyicha

передавать по радио radio orqali eshittirmoq

говорить по телефону telefon orqali gapirmoq

послать деньги по почте pulni pochta orqali yubormoq

8. koʻra, jihatidan, tomonidan, boʻyicha

хороший по качеству sifati yaxshi

врач по профессии mutaxassisligi jihatidan vrach

9. (koʻplikdagi otlar bilan

1. Harakatning boshlanishini ifodalaydi: побежать, повезти, повести, понести, поползти (qiyosla: за- 2).

2. Harakatning uzoq davom etmasligini ifodalaydi: побегать (biroz yugurmoq), поговорить, поработать, почитать (qiyosla: про- 3). По- pristavkali feʼllarning 1- va 2- maʼnolari tugallanmagan vidga ega emas;

3. Feʼllarning tugallangan vidini yasash uchun xizmat qiladi: гасить — погасить, завтракать — позавтракать.