Пародия

пародия. Ҳажвнинг бир тури бўлиб, унда бирор ижодкор асари ёхуд ижодининг ярамас томонлари устидан кулиш, масхаралаш мақсадида ўша асарга ўхшатиб ёзилган шеърий ёки насрий асар. Пародия бадиий ижоддаги камчиликлар устидан кулишнинг асосий воситаси бўлиб, у иккига бўлинади: 1. Юмористик пародия. Бундай пародия бирор асарнинг асосий нусхасига тақлидан яратилади; 2) Сатирик пародия. Бундай пародия асарнинг асосий нусхасига зид бўлиб, ундаги ғоявий-эстетик жиҳатлар инкор этилади. Пародия ҳамма вақт адабий жараён билан ҳамқадам бўлиб, ўз характери жиҳатидан актуал ва кескин бўлиши лозим. Шунинг учун ҳам пародия ўтмиш ижодкорларнинг асарларидан кўра, кўпроқ замонавий асарларга нисбатан яратилади. Пародия одатда давр ўтиши билан эскириб қолган бадиий шаблон ва нормаларга қарши қаратилган бўлади ва у адабий курашлар жараёнида муҳим рол ўйнайди. Масалан, классицизмнинг қонун-қоидалари романтиклар томонидан; романтикларнинг асарлари эса реалистлар томонидан пародия қилинади. Грек адабиётида Гиппонакт (эрамиздан олдинги ВИ аср) пародиянинг асосчиси ҳисобланади. Рус адабиётида А. С. Пушкин, Н. А. Добролюбов, Д. Д. Минаев, А. Архангелскийлар ўткир кинояли пародиялар яратганлар. Ўзбек адабиётида ҳам пародия жанри бирмунча ривожланган. «Шарқ юлдузи» журналининг «Гулқайчи» бўлимида ҳамда «Муштум» сатирик журналида пародиялар мунтазам эълон қилиб борилади.