{"headword": "parodiya", "key": "parodiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Adabiyot va baʼzan musiqada, tasviriy sanʼatda: biror asarga taqlidan yaratilgan, uning zaif tomonlariga hajviy, kinoyaviy yondashilgan asar; satirik oʻxshatma.", "examples": [{"text": "Yusuf aka qalamkash doʻstlari E. Vohidov, A. Eshonovlar bilan bir safda turib, adabiyotimizda parodiya janrining yuksalishiga ham munosib hissa qoʻshdi.", "source": "Sharq yulduzi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/parodiya"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "581"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "parodiya", "raw_meaning": "1. n parody; 2. a parody; ~ uslubi parody style"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "126"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Parodie f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "parodiya", "raw_meaning": "Parodie f"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "218"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. parodia — қарши қўшиқ сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "parodiya. Hajvning bir turi boʻlib, unda biror ijodkor asari yoxud ijodining yaramas tomonlari ustidan kulish, masxaralash maqsadida oʻsha asarga oʻxshatib yozilgan sheʼriy yoki nasriy asar. Parodiya badiiy ijoddagi kamchiliklar ustidan kulishning asosiy vositasi boʻlib, u ikkiga boʻlinadi: 1. Yumoristik parodiya. Bunday parodiya biror asarning asosiy nusxasiga taqlidan yaratiladi; 2) Satirik parodiya. Bunday parodiya asarning asosiy nusxasiga zid boʻlib, undagi gʻoyaviy-estetik jihatlar inkor etiladi. Parodiya hamma vaqt adabiy jarayon bilan hamqadam boʻlib, oʻz xarakteri jihatidan aktual va keskin boʻlishi lozim. Shuning uchun ham parodiya oʻtmish ijodkorlarning asarlaridan koʻra, koʻproq zamonaviy asarlarga nisbatan yaratiladi. Parodiya odatda davr oʻtishi bilan eskirib qolgan badiiy shablon va normalarga qarshi qaratilgan boʻladi va u adabiy kurashlar jarayonida muhim rol oʻynaydi. Masalan, klassitsizmning qonun-qoidalari romantiklar tomonidan; romantiklarning asarlari esa realistlar tomonidan parodiya qilinadi. Grek adabiyotida Gipponakt (eramizdan oldingi VI asr) parodiyaning asoschisi hisoblanadi. Rus adabiyotida A. S. Pushkin, N. A. Dobrolyubov, D. D. Minayev, A. Arxangelskiylar oʻtkir kinoyali parodiyalar yaratganlar. Oʻzbek adabiyotida ham parodiya janri birmuncha rivojlangan. «Sharq yulduzi» jurnalining «Gulqaychi» boʻlimida hamda «Mushtum» satirik jurnalida parodiyalar muntazam eʼlon qilib boriladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Пародия", "raw_meaning": "(гр. parodia — қарши қўшиқ сўзидан) — пародия. Ҳажвнинг бир тури бўлиб, унда бирор ижодкор асари ёхуд ижодининг ярамас томонлари устидан кулиш, масхаралаш мақсадида ўша асарга ўхшатиб ёзилган шеърий ёки насрий асар. Пародия бадиий ижоддаги камчиликлар устидан кулишнинг асосий воситаси бўлиб, у иккига бўлинади: 1. Юмористик пародия. Бундай пародия бирор асарнинг асосий нусхасига тақлидан яратилади; 2) Сатирик пародия. Бундай пародия асарнинг асосий нусхасига зид бўлиб, ундаги ғоявий-эстетик жиҳатлар инкор этилади. Пародия ҳамма вақт адабий жараён билан ҳамқадам бўлиб, ўз характери жиҳатидан актуал ва кескин бўлиши лозим. Шунинг учун ҳам пародия ўтмиш ижодкорларнинг асарларидан кўра, кўпроқ замонавий асарларга нисбатан яратилади. Пародия одатда давр ўтиши билан эскириб қолган бадиий шаблон ва нормаларга қарши қаратилган бўлади ва у адабий курашлар жараёнида муҳим роль ўйнайди. Масалан, классицизмнинг қонун-қоидалари романтиклар томонидан; романтикларнинг асарлари эса реалистлар томонидан пародия қилинади. Грек адабиётида Гиппонакт (эрамиздан олдинги VI аср) пародиянинг асосчиси ҳисобланади. Рус адабиётида А. С. Пушкин, Н. А. Добролюбов, Д. Д. Минаев, А. Архангельскийлар ўткир кинояли пародиялар яратганлар. Ўзбек адабиётида ҳам пародия жанри бирмунча ривожланган. «Шарқ юлдузи» журналининг «Гулқайчи» бўлимида ҳамда «Муштум» сатирик журналида пародиялар мунтазам эълон қилиб борилади."}}]}