Параллелизм

parallelizm. Poetik usullardan biri boʻlib, ikki yoki undan ortiq hodisa, narsani yonma-yon qoʻyish orqali poetik mazmunni ochishdan iborat stilistik usullardan biri. Yonma-yon qoʻyilgan narsalarni bir-biriga zidlash yoki muqoyasa qilish orqali poetik fikr konkretlashtiriladi, tasvirning jonli va yorqin boʻlishiga erishiladi. Parallelizmlar asosan xalq poeziyasiga xos usul boʻlib, ular keyinchalik yozma poeziyaga oʻtgan. Parallelizmlar mohiyati va vazifasiga koʻra, toʻrt xil boʻladi: 1. Tematik-psixologik parallelizm. Mazmunan bir-biriga oʻxshash yoki yaqin hodisa, narsa yoki holatlar yonma-yon tasvirlansa, tematik-psixologik parallelizmlar yuzaga keladi. Yonma-yon tasvirlangan narsa yoki holat bir-biriga qiyoslanishi, oʻxshatilishi yoki qarama-qarshi qoʻyilishi mumkin. Masalan: ...Otlar ogʻzin ochadi, Mardlar jondan kechadi, Oldi nishlab kelganda Beklarni olib qochadi. (Xalq dostonlaridan) 2. Ritmik-sintaktik parallelizm. Bunda ikki yoki undan ortiq motiv teng va oʻxshash sintaktik birliklar orqali ifodalanadi. Masalan:

Yonma-yon turgan jumlalar, gaplar yoki nutq qismlarining bir xil sintaktik qurilishi., Parallelizm

parallelizm, parallellik