Палеография

Қадимги ёзувларнинг шакли, уларнинг ёзилиш ўрни ва вақтини белгиловчи ёрдамчи тарихий-филологик фан. Палеография фан сифатида Европада ХВИИ асрда турли ҳужжатларнинг ҳақиқий ёки сохталигини ўрганиш эҳтиёжи натижасида юзага келди. Турли қўл ёзмаларнинг материали, ҳарф шакллари, безак ва бошқа хусусиятларини синчиклаб ўрганиш натижасида палеограф уларнинг ёзилиш ўрни ва вақтини аниқлайди. Палеография ҳамма вақт ўз хулосаларида тарих, тил тарихи, орфография, адабиёт тарихи, текстология, санъацҳунослик каби фанлар ёрдамига таянади. ХИХ асрнинг иккинчи ярми ва асримиз бошларида Ўрхун ҳамда Енисей дарёларининг бўйларидан топилган қадимги туркий халқларнинг сирли ёзувларини ўқиш, уларнинг ёзилиш ўрни ва сабабларини аниқлаш ҳамда алфавитини тузишда палеографиянинг хизмати каттадир. Бу соҳада В. Томсен, В. Радлов,, палеография