Палеография

Qadimgi yozuvlarning shakli, ularning yozilish oʻrni va vaqtini belgilovchi yordamchi tarixiy-filologik fan. Paleografiya fan sifatida Yevropada XVII asrda turli hujjatlarning haqiqiy yoki soxtaligini oʻrganish ehtiyoji natijasida yuzaga keldi. Turli qoʻl yozmalarning materiali, harf shakllari, bezak va boshqa xususiyatlarini sinchiklab oʻrganish natijasida paleograf ularning yozilish oʻrni va vaqtini aniqlaydi. Paleografiya hamma vaqt oʻz xulosalarida tarix, til tarixi, orfografiya, adabiyot tarixi, tekstologiya, sanʼatshunoslik kabi fanlar yordamiga tayanadi. XIX asrning ikkinchi yarmi va asrimiz boshlarida Oʻrxun hamda Yenisey daryolarining boʻylaridan topilgan qadimgi turkiy xalqlarning sirli yozuvlarini oʻqish, ularning yozilish oʻrni va sabablarini aniqlash hamda alfavitini tuzishda paleografiyaning xizmati kattadir. Bu sohada V. Tomsen, V. Radlov,, paleografiya