oyoq

оёқ

7 ta lugʻatda uchraydi JSON Shevalarda Barcha qidiruv natijalari

Izohli lugʻat

oyoq I

rvsh. 1. 1 Odam, hayvon, qush va umuman jonli organizmlar gavdasining tayanib turishi va yurishi yoki oʻrmalashi uchun xizmat qiladigan aʼzo.

Oʻng oyoq. Chap oyoq. Ipak qurtining oyoqlari. Otning orqa va oldingi oyoqlari.

Doʻst —

boshga, dushman oyoqqa boqadi. — Maqol

Oʻng oyogʻimni koʻtarsam, chap oyogʻim yerga kirib ketayotgandek boʻlaveradi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

U [farishta] atlas koʻylak, lozim kiygan, bosh yalang, oyoq yalang, yoshgina bir yigit edi. — A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin

Sharofat oʻziga keldi-yu, oyoq uchida borib, darchaning yoniga choʻnqaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Stol, stul, soʻri, karavot kabi buyumlarning yerga tayanib turadigan qismi, poyasi.

Dadam suvogʻi koʻchgan devorlarga, eski shkaf, oyogʻi maymoq stullarga bir qarab qoʻydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Oxir, odoq.

Koʻchaning boshidan oyogʻigacha tosh terilgan.

Podachi podaning oyoq tomonidan chang yutib, elan-qaran yurib kelayotgan sigirni tayogʻi bilan koʻrsatib: Anavi seniki, dedi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar

Otabek kishi orqasidan ketdi, oldinma-ketin, soʻzlashmasdangina koʻchaning oyogʻiga qarab borar edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Fasl, davr va shu kabilarning oxiri, tugayotgan vaqti.

Kuz kunlarining oyogʻi va qish kunlarining boshi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Chet, chekka; quyi tomon; etak.

Ekinzorning oyogʻi. Yerning oyogʻi.

6. Uyning, xonaning eshikka yaqin oʻrni; poygak; zid. toʻr II.

Asalxon bir toʻda qizlar bilan oyoqroqda gʻuj boʻlib turganini koʻrgan Soraxon oʻrtaga tushib, yigitlarni chaqib oldi. — H. Gʻulom, Senga intilaman

Oyoq bosmoq 1. Qadam tashlamoq, yurmoq. Bemor endi-endi oyoq bosyapti. U oʻng oyogʻini bosolmaydi.Saqlab sukut oyoq bosdi, Hamma jimjit, boshlar quyi. — Gʻ. Gʻulom, KoʻkanOyogʻingni bilib bos!;Odam oyoq bosmagan sahro. Siznikiga oyoq bosmaganim boʻlsin!
Oyoq osti (yoki oyogʻosti) boʻlmoq Toptalmoq, ezilmoq, bosilmoq, poymol boʻlmoq, bosib-yanchib tashlanmoq.
Oyoq osti (yoki oyogʻosti) qilmoq Toptamoq, ezmoq, bosmoq, poymol qilmoq, bosib-yanchib tashlamoq. U oʻz haqini tanigan, endi oʻzini birovga oyoq osti qildirib qoʻymaydi. — S. Ahmad, Ufq
Oyoq ostida 1. Yurish, qadam bosish lozim boʻlgan joyda, odamlarning yoʻli ustida. Bolalar, oyoq ostida oʻralashmanglar!;Falokat oyoq ostida. — MaqolBu zamonda haqiqat oyoq ostida qolib ketmaydi. — S. Ahmad, Hukm
Oyoq ustida Tikka turgan holda. Mana, oʻrtoqlar, oyoq ustida, ish boshida umumiy yigʻilish ham oʻtkazib oldik. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Oyoqda (yoki oyoq ustida, oyoq uzra) turmoq 1. Tik(ka) turmoq. Oyoqda turgan holda yana bir oz gaplashib, soʻng Eshvoy joʻnab qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlarOtabek holsizlanib, oyoq uzra turar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarU yoʻldan charchab kelganidan, oyoq ustida zoʻrgʻa turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Oyoqdan yiqitmoq (yoki yiqmoq) 1. Agʻanatmoq, yiqitmoq; Bu yolgʻiz Boʻtani beobroʻ qilish uchun emas, kolxozni oyoqdan yiqitish uchun qilingan igʻvo. — S. Ahmad, Hukm
Oyoqdan qolmoq Yurolmaydigan boʻlib qolmoq, bir joyda oʻtirib qolmoq (qarilik, xastalik, bedarmonlik sababli). — Boshimga bir mushkul tushdi, — deb gap boshladi Bozor, — bugun ukam birdan kasal boʻlib, ham tildan, ham oyoqdan qoldi. — S. Ayniy, Doxunda
Oyoqqa bosmoq 1. Yura boshlamoq (yosh bola yoki bemor haqida); Kolxozimiz sal oyoqqa bosgandan keyin, oʻzim borib, sizni olib kelaman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Oyoqqa bostirmoq Toʻgʻonni qurib, kolxozimizni oyoqqa bostirib olaylik, uylaringga radio tushirib beramiz. — S. Ahmad, Hukm
Oyoqqa turmoq 1. Oʻrnidan turmoq. Devonbegi mehmonxonaga kirganda butun mehmonxonadagilar oyoqqa turdilar. — S. Ayniy, QullarOʻsha kuni butun shahar oyoqqa turdi. — J. Sharipov, Xorazm— Yaxshiligingizni aslo unutmayman, — dedi vrachga bemor, — oyoqqa turib ketay, sizni xursand qilaman. — GazetadanQani endi oyoqqa turib ketsa-yu, butun umrini ana shu odamni asrab-avaylash uchun bagʻishlasa. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlarKolxozimiz qancha oyoqqa tursa, shu bizning dushmanga zarbamiz boʻladi. — S. Ahmad, Hukm
Oyoqqa turgʻizmoq (yoki qoʻymoq) Kolxozni kolxoz qilib, oyoqqa turgʻizguncha, eha, qancha qurbon bermadik! H. Nazir, Uzr, otaxon.Abdulla uka, butun xalqni qanday qilib oyoqqa turgʻizish mumkin? — Sh. Xolmirzayev, Qahramonning soʻngi kunlari
Oyoqda qoldirmoq Orqada qoldirmoq. Men bularga oʻrgatarmishman Meni oyoqda qoldirib ketishadi bu shumtakalar. — H. Nazir, Olmos
Bir oyogʻi toʻrda, bir oyogʻi goʻrda Juda qarib, munkillab qolgan. Otamning qilayotgan ishiga qarab, yoshini surishtirib: Toʻqsondan oshibsiz, bir oyogʻingiz toʻrda, bir oyogʻingiz goʻrda, tinib oʻtirmaysizmi, —debdi. — Shukrullo, Saylanma
Yengil (yoki suyuq) oyoq
Yolgʻiz oyoq yoʻl
Ikki oyogʻini bir etikka tiqmoq (yoki suqmoq) Aytganining darhol bajarilishini talab qilmoq, qistovga olmoq. Otam uylantiraman deb, ikki oyogʻini bir etikka suqib olgan, hol-jonimga qoʻymaydi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
Oyoq olish 1. Yurish, qadam tashlash. Ummatali xotinining oyoq olishiga qarab yuradigan boʻlsa, otliq kelayotgan Akbarali undan oldin Azizxonni topadi, unga biror shikast yetkazadiganday boʻlib tuyuladi. — S. Ahmad, UfqUning oyoq olishi bejo.
Oyoq ostidan chiqmoq Toʻsatdan paydo boʻlib qolmoq. Dushman uchun kutilmagan bu falokat xuddi oyoq ostidan chiqqandek boʻldi. — N. Safarov, Jangchi ShokirOʻsha katta ish kecha oyoqning ostidan chiqib qoldi. — S. Ahmad, Ufq
Oyoq tiramoq Oʻz aytganida qattiq turib olmoq, boshqa gapga koʻnmaslik. Bolalarning boʻyi yetib, toʻy boshlaymiz deganda, qizi qurmagur birdan oyogʻini tirab oldi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarU uylansam, Mahbubaga uylanaman, boʻlmasa, frontga ariza berib ketaman, deb ikki oyoq tirab turib oldi. — S. Ahmad, Ufq
Oyoq uzatmoq (yoki choʻzmoq) 1. Koʻngli tinchimoq, gʻam-tashvishdan xoli boʻlmoq. Oftob oyim hamon oyoq uzatmadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Oyoq uzmoq Kelib-ketishni toʻxtatmoq, tamoman kelmaslik. Boʻri Paygʻamov, Nusratbekning bu yerdan oyogʻi uzilib, gaplar bosti-bosti boʻlguncha, panaroqda turdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
Oyoq uchi bilan (yoki uchida) koʻrsatmoq Choʻri qiz boshimizga chiqib, bizlarni oyoq uchi bilan koʻrsatadi. — Oybek, Tanlangan asarlarOdamni oyoq uchida koʻrsatib, kalaka qiladi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
Oyoq uchida Sekin, tovush chiqarmay. Sherali oyoq uchida kelib, devor tagida bir yonboshda uxlashgagina yetadigan joyga oʻtirdi. — S. Karomatov, Oltin qum
Oyoq chiqarmoq Soʻroqsiz har tarafga bora beradigan boʻlib qolmoq, tartibdan chiqa boshlamoq. Bizning xotin til chiqargan desam, oyoq ham chiqaripti. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
Oyoq qoʻymoq Biror ishga kirishmoq. Uning roziligini olmasdan turib, bu ishga oyoq qoʻyish mumkin emas. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Oyogʻi kuygan tovuqdek Bezovtalik bilan, zir yugurib, oʻzini har yoqqa urib. Odamlar oyogʻi kuygan tovuqdek pishillab yugurdilar. — Oydin, Oʻzidan koʻrsin
Oyogʻi olti, qoʻli yetti Shodlikdan oʻzini hech qayerga sigʻdirolmaydi, gʻoyat xursand. Zaynab oyogʻi olti, qoʻli yetti boʻlgani holda, erini toʻrt qavat koʻrpacha ustiga oʻtqazib, yoniga uchta par yostiqni qoʻydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Oyogʻi osmonda Lashkarboshi usta boʻlsa, dushman oyogʻi osmonda. — Maqol
Oyogʻi osmondan boʻldi (yoki keldi) Chekinadigan joy yoʻq, orqada jahannam, bir qadam chekinsak, oyogʻimiz osmondan keladi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Oyogʻi tortmaslik Borgisi kelmaslik.
Oyogʻiga bolta urmoq
Oyogʻiga bosh urmoq (yoki qoʻymoq) yoki oyogʻiga yiqilmoq Panoh tortib yoki najot izlab kelmoq; sajda qilmoq.
Oyogʻidan tortmoq
Oyogʻini osmondan keltirmoq
Oyogʻini qoʻlga olib Shartta oʻrnimdan turib, qalpoqchamni oldimda, oyogʻimni qoʻlga olib, uy tomon yugurdim. — Yoshlik
Osmonga chiqsang, oyogʻingdan tortaman, yerga kirsang — qulogʻingdan Mendan qochib qutulolmaysan, qayerga qochsang ham, bari bir, tutib olaman. [Solihboy:] Mening oltinlarim shunday ziyrak josus shunday ulugʻ hokimki, yerga kirsang — qulogʻingdan, osmonga chiqsang, oyogʻingdan tortib, mening qoʻynimga olmaday qilib solib qoʻyadi! — Hamza, Boy ila xizmatchi
Ogʻir oyoq Homilador.
Sovuq oyoq Keng sohilingda kezdi shum oyoq, Sindirdi nechaning boshida tayoq. — Gʻayratiy
Yuziga oyoq qoʻymoq (yoki tiramoq) Kimsaning xohishiga qarshi, uning hurmati bilan hisoblashmay ish qilmoq. Turgʻun akam bilan raisning yuzlariga qanday qilib oyoq qoʻya olaman. — N. Safarov, Hayot maktabiSen yuzingga oyoq tirab ketgan oʻsha beti qattiq xotiningnikiga bordingmi? — S. Ahmad, Ufq
Uz oyogʻi bilan Oʻz xohishi, ixtiyori bilan, oʻzicha. Dard arigisi kelsa, tabib oʻz oyogʻi bilan keladi. — Maqol
Oʻz oyogʻidan yitmoq Oʻz ixtiyori, xohishi bilan yoʻqolmoq, yoʻq boʻlib ketmoq.

oyoq II

rvsh. 1. 1 Kosa, idish.

2. ayn. Qadah.

Achchigʻlanma, bek yigit shiringina taom qilib beraman, bir-ikki oyoq boʻza ham keltiraman. — Oybek, Navoiy

Novcha yigit suzgan boʻzadan ozgina tatib koʻrib, birinchi oyoqni Sultonga uzatdi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat

OYOQ

Jonli organizmlar gavdasining tayanib turishi yoki oʻrmalashi uchun xizmat etadigan aʼzo.AYAK

Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat

oyoq

1. нога, ноги, лапа, лапы

oyogʻim ogʻriydi у меня болит нога

oyogʻi yoʻq qochadi, qanoti yoʻq uchadi загадка без ног — убегает, без крыльев, а летает (Дым)

2. ножка (стола, стула и т.п.)

3. фольк. деревянная чаша (посуда)

u biznikiga oyoq bosmay qoʻydi он перестал ходить к нам
ishlarim oyoqqa bosdi мои дела налаживаются
oʻz oyogʻi bilan kelmoq приходить без приглашения
oyoqdan horimoq сильно уставать
oyoq-qoʻlli odam мастер на все руки, умеющий всё делать
birovning oyogʻiga bolta urmoq подкапываться под кого-либо
oyogʻi kuygan tovuqday как ошпаренный, как угорелый
uning oyoq olishi yomon он плохо себя ведёт
oyoq osti qilmoq попирать, глумиться, унижать
oyoq uchi bilan koʻrsatmoq относиться пренебрежительно
oyoq kiyimi обувь
oyoq yalang босой, босиком
yalang oyoq босяк
oyoq bosgudek joy yoʻq (букв. некуда ногу поставить) яблоку негде упасть
oyoq yetmaydigan yerda очень далеко; у чёрта на куличках
oyoqni uzatsang ham (falon odamga) tegadi, yigʻsang ham ирон. (букв. вытянешь ноги — заденешь, подожмёшь ноги — тоже заденешь) сплошь и рядом; так много, хоть отбавляй
oyoq olishi chaqqon проворный, расторопный; легок на ногу; подвижный
oyoqni chakki bosmoq