ўйнамоқ

фл. 1. Дам олиш, кўнгил очиш мақсадидаги бирор эркин иш, машғулот, ўйин билан шуғулланмоқ (

Бекинмачоқ ўйнамоқ. Қорбўрон ўйнамоқ.

Шу чоғ кўчада ўйнаб юрган қўшнисининг боласи Асад келиб қолди. — Муштум

2. Расмий иш-вазифалардан холи ҳолда дам олиш, сайр этиш каби ҳолатларда вақт ўтказмоқ.

Собирахон, Баҳрини ҳам олиб боринглар, ўйнаб келсин — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Эрталаб Ёдгор Чарос билан тоққа чиқмоқчи эканини айтганда, Зойиржон қувонган эди Яхши ўйнаб келинглар, деганини эслаб, баттар ўсал бўлди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

3. Мусобақа тарзидаги спорт ўйини билан шуғулланмоқ, шундай ўйинда қатнашмоқ (

Шахмат ўйнамоқ. Билярд ўйнамоқ. Футбол ўйнамоқ.

Мирмуродов дастлабки икки ўйинни, атайлаб қилдими ё бўш ўйнадими, ютқизди. — Гулдаста

4. Қимор ўйинида қатнашмоқ (

— Сиз билан ўйнамаса, ким билан ҳам ўйнайди, — деди гап оҳангини ўзгартириб [Турдимат чўтал], — товва пуккани ейди, олчи чиккани ейди дегандек, бой берсангиз нима, сиз ҳам ютиб юргансиз. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Кеча бир оз қарта ўйнаб Масковдан келган бир фавуркончи [фабрикант] ўриснинг тўрт минг сўмини ютибман. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Тана, оёқ, қўл ва қош-кўзларни куйга муқобил ҳолда ҳаракатлантирмоқ; рақс тушмоқ (

Бу жувон тановарга жуда яхши ўйнайди.

Раис шавқ-завқ билан ўйнаб, даврани бир неча марта кезиб чиққач, пилдираб бир айланди-ю, бехосдан Урмонжонга ташланди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

6. Саҳна асарида бирор ролни ижро этмоқ.

Гулсун куёв ролини ўйнар, Хонимбиби Кумуш ролида, иккисининг бир-бирисига қараб ўқишган лапарлари барчани кулдириб, ичакларни узар даражада. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

7. Ниманидир қўлда ҳаракатга келтирмоқ, айлантирмоқ ва шу кабилар

Фотима ерга қараб, рўмоли учини ўйнаб ўтирарди. — Т.Ашуров. Оқ от

Шарифжон терган пахтасини чангалида ўйнаб, гоҳ у, гоҳ бу қизга совға қиларди. — Х. Тўхтабоев, Фелетондан кейин

Усмонжон, қўлида ниманидир эзғилаб ўйнаб ўтирган Адолатга қаради. — С. Зуннунова, Гулхан

Ёрмат носқовоғини ўйнаб, ерга тикилди. — Ойбек, Танланган асарлар

8. Бировга гап, сўз билан тегишмоқ; ҳазил қилмоқ.

Ўйнаб гапирсанг ҳам, ўйлаб гапир! — Мақол

Бугун бўлса [

Кумушнинг] ўйнаб айтган сўзи жавобсиз ҳам қолдирилиб, бу ҳол яна унинг миясини қотирди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

9. кўчма Турли-туман, шўх, ёқимли ҳаракат қилмоқ (жонивор ва нарсалар ҳақида).

Ҳовузда балиқлар тиниқ сувни тўлқинлатиб ўйнайди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

Чайқалади денгиз беором Оқ чечакдек кўпиклар ўйнар. — Ғайратий

Духоба гулларга дудоқ тегизиб, Ҳар саҳар шабада ўйнаб ётади. — Уйғун

Беланчак бошида ўйнар парча нур. — А. Орипов

10. кўчма Кўрк, гўзаллик акс эттириб ҳаракатланмоқ, пирпирамоқ, диркилламоқ.

Қизнинг қош-қовоқлари ўйнайди.

Унинг [Инобатнинг] озиб, кичкина бўлиб қолган юзи, узун киприклари ҳаяжон билан ўйнар эди. — Х. Тўхтабоев, Фелетондан кейин

Лаъли паранжи-чачвонини оппоқ билагига таш-лаб, севганига термилиб қолган; қора атлас кўйлагини туртиб чиққан қавариқ кўкраги бекни телба қилар даражада ўйнаб турибди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

11. Ирғишлаш, шох ташлаш ва шу кабилар тарздаги ўйноқи ҳаракат қилмоқ.

Осмонда озод қушлар ўйнаб-ўйнаб парвоз қилади. — С. Сиёев, Ёруғлик

Эллигида айғир отдай ўйнайди — Ойсулув

12. кўчма Қабариб, бўртиб чиқмоқ (мушак, томир кабилар ҳақида).

Териб қўйилган япалоқ ғиштлар устига чўкиб, томирлари ўйнаган, қалтироқ қўлига мўлгина нос тўкиб, тил тагига отди. — Мирмуҳсин, Бир хумча тилла

Машқ қиламан ҳар куни, Мускулларим ўйнайди. — Ю, Ҳамдам