oʻynamoq

fl. 1. Dam olish, koʻngil ochish maqsadidagi biror erkin ish, mashgʻulot, oʻyin bilan shugʻullanmoq (

Bekinmachoq oʻynamoq. Qorboʻron oʻynamoq.

Shu chogʻ koʻchada oʻynab yurgan qoʻshnisining bolasi Asad kelib qoldi. — Mushtum

2. Rasmiy ish-vazifalardan xoli holda dam olish, sayr etish kabi holatlarda vaqt oʻtkazmoq.

Sobiraxon, Bahrini ham olib boringlar, oʻynab kelsin — A. Qahhor, Xotinlar

Ertalab Yodgor Charos bilan toqqa chiqmoqchi ekanini aytganda, Zoyirjon quvongan edi Yaxshi oʻynab kelinglar, deganini eslab, battar oʻsal boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Musobaqa tarzidagi sport oʻyini bilan shugʻullanmoq, shunday oʻyinda qatnashmoq (

Shaxmat oʻynamoq. Bilyard oʻynamoq. Futbol oʻynamoq.

Mirmurodov dastlabki ikki oʻyinni, ataylab qildimi yo boʻsh oʻynadimi, yutqizdi. — Guldasta

4. Qimor oʻyinida qatnashmoq (

— Siz bilan oʻynamasa, kim bilan ham oʻynaydi, — dedi gap ohangini oʻzgartirib [Turdimat choʻtal], — tovva pukkani yeydi, olchi chikkani yeydi degandek, boy bersangiz nima, siz ham yutib yurgansiz. — A. Muxtor, Opa-singillar

Kecha bir oz qarta oʻynab Maskovdan kelgan bir favurkonchi [fabrikant] oʻrisning toʻrt ming soʻmini yutibman. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Tana, oyoq, qoʻl va qosh-koʻzlarni kuyga muqobil holda harakatlantirmoq; raqs tushmoq (

Bu juvon tanovarga juda yaxshi oʻynaydi.

Rais shavq-zavq bilan oʻynab, davrani bir necha marta kezib chiqqach, pildirab bir aylandi-yu, bexosdan Urmonjonga tashlandi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Sahna asarida biror rolni ijro etmoq.

Gulsun kuyov rolini oʻynar, Xonimbibi Kumush rolida, ikkisining bir-birisiga qarab oʻqishgan laparlari barchani kuldirib, ichaklarni uzar darajada. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

7. Nimanidir qoʻlda harakatga keltirmoq, aylantirmoq va shu kabilar

Fotima yerga qarab, roʻmoli uchini oʻynab oʻtirardi. — T.Ashurov. Oq ot

Sharifjon tergan paxtasini changalida oʻynab, goh u, goh bu qizga sovgʻa qilardi. — X. Toʻxtaboyev, Felyetondan keyin

Usmonjon, qoʻlida nimanidir ezgʻilab oʻynab oʻtirgan Adolatga qaradi. — S. Zunnunova, Gulxan

Yormat nosqovogʻini oʻynab, yerga tikildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. Birovga gap, soʻz bilan tegishmoq; hazil qilmoq.

Oʻynab gapirsang ham, oʻylab gapir! — Maqol

Bugun boʻlsa [

Kumushning] oʻynab aytgan soʻzi javobsiz ham qoldirilib, bu hol yana uning miyasini qotirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

9. koʻchma Turli-tuman, shoʻx, yoqimli harakat qilmoq (jonivor va narsalar haqida).

Hovuzda baliqlar tiniq suvni toʻlqinlatib oʻynaydi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Chayqaladi dengiz beorom Oq chechakdek koʻpiklar oʻynar. — Gʻayratiy

Duxoba gullarga dudoq tegizib, Har sahar shabada oʻynab yotadi. — Uygʻun

Belanchak boshida oʻynar parcha nur. — A. Oripov

10. koʻchma Koʻrk, goʻzallik aks ettirib harakatlanmoq, pirpiramoq, dirkillamoq.

Qizning qosh-qovoqlari oʻynaydi.

Uning [Inobatning] ozib, kichkina boʻlib qolgan yuzi, uzun kipriklari hayajon bilan oʻynar edi. — X. Toʻxtaboyev, Felyetondan keyin

Laʼli paranji-chachvonini oppoq bilagiga tash-lab, sevganiga termilib qolgan; qora atlas koʻylagini turtib chiqqan qavariq koʻkragi bekni telba qilar darajada oʻynab turibdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

11. Irgʻishlash, shox tashlash va shu kabilar tarzdagi oʻynoqi harakat qilmoq.

Osmonda ozod qushlar oʻynab-oʻynab parvoz qiladi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Elligida aygʻir otday oʻynaydi — Oysuluv

12. koʻchma Qabarib, boʻrtib chiqmoq (mushak, tomir kabilar haqida).

Terib qoʻyilgan yapaloq gʻishtlar ustiga choʻkib, tomirlari oʻynagan, qaltiroq qoʻliga moʻlgina nos toʻkib, til tagiga otdi. — Mirmuhsin, Bir xumcha tilla

Mashq qilaman har kuni, Muskullarim oʻynaydi. — Yu, Hamdam