ўйламоқ

фл. 1. Фикр-мулоҳаза юритмоқ; фикрламоқ.

Ўйлаб тузилган режа. Кўп ўйла, оз сўзла. — Мақол

Ўйламай қилинган иш — бошга келтирар ташвиш. — Мақол

У

ҳар қанча ўйласа-да, Асқар ака ҳақида ёмон фикрга ботинолмас эди. — Н. Фозилов, Дийдор

Токайгача шу кепатада юрасан, болам, ахир менга ҳам жон керак, ўйласанг бўлмайдими? — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

2. Хаёлидан кечмоқ (кечирмоқ), хаёл қилмоқ. У

баъзан ўғлининг соғ-саломат жангдан қайтишини тилаб юртда тинчлик бўлса, умри боқий бинолар қуриб беришини ўйларди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Икки қўллаб қандай терар экан-а? деб ўйлайман ичимда. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

3. Ёдга олмоқ, эсга келтирмоқ; хотирламоқ.

Лекин мен бояги йигитни ўйлаб, юрагим эзилиб кетяпти. — П. Қодиров, Қора кўзлар

Аксинча, ҳар куни минг яшаб, қувнаб, Сен қилган ишларни ўйлайман, ўғлим. — Ғайратий

Ҳар куни дадамни бир ўйлаб қўяман. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

4. Бирор кимса ёки нарса манфаати юзасидан иш тутмоқ; шунинг дардида бўлмоқ.

Эл-юрт тинчлигини ўйламоқ.

Сут соғувчи ҳам, энг аввало, инсон соғлиғини ўйлайди. — Газетадан

Кўзим очиқлигида қизимнинг тўйини кўрай, деб ўзимни ўйлабман-у, бу тўйдан кейин Насиба нима бўлишини ўйламабман. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Ўзингиз биласиз, Усмон ака биз иқтисодчимиз, даромадни кўп ўйлаймиз. — П. Қодиров, Қора кўзлар

5. Хаёл қилмоқ, тахмин қилмоқ, деб ҳисобламоқ, тушунмоқ.

Бу ишга раҳбарлик қилсангиз, мен ўйлайман, яна бир хайрли ишни юзага чиқарган бўласиз. — Мирмуҳсин, Меъмор

Менинг дўқимдан кейин Одил қизларга хат ёзмайди, деб ўйлайсизми? — С. Зуннунова, Янги директор.

Зайнаб сиз ўйлаган келинлардан эмас худога шукур, ақл-ҳуши жойида. — А. Қодирий, Ўтган кунлар