{"headword": "oʻylamoq", "key": "oylamoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Fikr-mulohaza yuritmoq; fikrlamoq.", "examples": [{"text": "Oʻylab tuzilgan reja. Koʻp oʻyla, oz soʻzla.", "source": "Maqol"}, {"text": "Oʻylamay qilingan ish — boshga keltirar tashvish.", "source": "Maqol"}, {"text": "U", "source": ""}, {"text": "har qancha oʻylasa-da, Asqar aka haqida yomon fikrga botinolmas edi.", "source": "N. Fozilov, Diydor"}, {"text": "Tokaygacha shu kepatada yurasan, bolam, axir menga ham jon kerak, oʻylasang boʻlmaydimi?", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}]}, {"order": 2, "text": "Xayolidan kechmoq (kechirmoq), xayol qilmoq. U", "examples": [{"text": "baʼzan oʻgʻlining sogʻ-salomat jangdan qaytishini tilab yurtda tinchlik boʻlsa, umri boqiy binolar qurib berishini oʻylardi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Ikki qoʻllab qanday terar ekan-a? deb oʻylayman ichimda.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}]}, {"order": 3, "text": "Yodga olmoq, esga keltirmoq; xotirlamoq.", "examples": [{"text": "Lekin men boyagi yigitni oʻylab, yuragim ezilib ketyapti.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}, {"text": "Aksincha, har kuni ming yashab, quvnab, Sen qilgan ishlarni oʻylayman, oʻgʻlim.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Har kuni dadamni bir oʻylab qoʻyaman.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}]}, {"order": 4, "text": "Biror kimsa yoki narsa manfaati yuzasidan ish tutmoq; shuning dardida boʻlmoq.", "examples": [{"text": "El-yurt tinchligini oʻylamoq.", "source": ""}, {"text": "Sut sogʻuvchi ham, eng avvalo, inson sogʻligʻini oʻylaydi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Koʻzim ochiqligida qizimning toʻyini koʻray, deb oʻzimni oʻylabman-u, bu toʻydan keyin Nasiba nima boʻlishini oʻylamabman.", "source": "A. Qahhor, Ogʻriq tishlar"}, {"text": "Oʻzingiz bilasiz, Usmon aka biz iqtisodchimiz, daromadni koʻp oʻylaymiz.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}]}, {"order": 5, "text": "Xayol qilmoq, taxmin qilmoq, deb hisoblamoq, tushunmoq.", "examples": [{"text": "Bu ishga rahbarlik qilsangiz, men oʻylayman, yana bir xayrli ishni yuzaga chiqargan boʻlasiz.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Mening doʻqimdan keyin Odil qizlarga xat yozmaydi, deb oʻylaysizmi?", "source": "S. Zunnunova, Yangi direktor."}, {"text": "Zaynab siz oʻylagan kelinlardan emas xudoga shukur, aql-hushi joyida.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/o‘yla"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "225"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Fikr yuritmoq, fikrlashmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЎЙЛАМОҚ", "raw_meaning": "DÜŞÜNMEK Фикр юритмоқ, фикрлашмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "674"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "avval oʻyla, soʻngra soʻyla", "source": ""}, {"text": "imorat qilgan kishi oʻlishini oʻylamaydi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "oʻylamoq", "raw_meaning": "думать, мыслить, размышлять; oʻylab koʻrmoq подумать, обдумать; avval oʻyla, soʻngra soʻyla погов. сначала подумай, потом говори; doʻppini yerga qoʻyib ~ (букв. думать, положив тюбетейку на пол) хорошенько подумать, как следует обдумать; imorat qilgan kishi oʻlishini oʻylamaydi посл. тот, кто строит здание, не думает о своей смерти (т.е. он строит, имея в виду не только себя, но и потомков); ◊ oʻylab-oʻylab, oʻyiga yeta olmadi думал-думал — и никак не придумал; oʻylab chiqarmoq 1) выдумывать; высосать из пальца; взять с потолка; 2) изобретать."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "689"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o'ylamoq", "raw_meaning": "v 1) think; 2) consider, suppose"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "229"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "oylaw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "qıyallaw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "eslew", "examples": []}, {"order": 4, "text": "bir adamnıń ya zattıń paydasın oylaw", "examples": []}, {"order": 5, "text": "shamalaw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "O‘YLAMOQ", "raw_meaning": "1. oylaw, pikirlew, pikir júrgiziw; 2. qıyallaw, qıyal etiw, qıyalınan ótkeriw; 3. eslew, eske alıw, eske túsiriw, yadqa alıw; 4. bir adamnıń ya zattıń paydasın oylaw, paydasın oylap is tutıw; 5. shamalaw, boljaw, ..dep esaplaw."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "206"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "oʻylamoq", "raw_meaning": "1. denken A, überlegen vt, nachdenken vi; 2. glauben vt, vi, meinen vt; 3. (qaygʻurmoq) sich sorgen für A., besorgt sein um A."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "229"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Yigitcha oʻz ota-onasi haqida (kim haqida?) faxrlanib oʻyladi.", "source": ""}, {"text": "Qariya oʻzining maktabda oʻqigan yillari haqida (nima haqida?) koʻp oʻylar edi.", "source": ""}, {"text": "The youth thought proudly about his parents (whom...about?).", "source": ""}, {"text": "The old man thought often about of his school years (what...about / of?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "764. а)ўйламоқ", "raw_meaning": "Бсиз ҚК + ҳақида: Йигитча ўз ота-онаси ҳақида (ким ҳақида?) фахрланиб ўйлади. Қария ўзининг мактабда ўқиган йиллари ҳақида (нима ҳақида?) кўп ўйлар эди. думать о ПП: Юноша с гордостью думал о своих родителях (о ком?) / Старик часто думал о своих школьных годах (о чем?). to think about /of smb./ smth.: The youth thought proudly about his parents (whom...about?). The old man thought often about of his school years (what...about / of?). denken an A: Der Junge dachte mit Stolz an seine Eltern (an wen?). Der Alte dachte oft an seine Schuljahre (woran?)."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "229"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "U bu taklif ustida (nima ustida?) uzoq vaqt oʻyladi.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "б) ўйламоқ", "raw_meaning": "Бсиз ҚК + устида: У бу таклиф устида (нима устида?) узоқ вақт ўйлади. размышлять над ТП: Она долго размышляя над этим предложением (над чем?)."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "191"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ўйламоқ", "raw_meaning": "думать, мыслить; считать, полагать; намериваться; заботиться (о ком-чем-л.) to think, to consider; to suppose; to mean; to take care of (smb) penser, réfléchir; supposer, croire; avoir l'intention de فَكَّرَ فِي، ظَنَّ (يَظُنُّ)"}}]}