oʻtirmoq

fl. 1. Ketni biror joyga qoʻyib, biror joyni ishgʻol etib oʻrinlashmoq; choʻkmoq.

Chordana qurib oʻtirmoq. Choʻkka tushib oʻtirmoq. Oyoq uzatib oʻtirmoq. Divanda oʻtirmoq. Koʻrpachada oʻtirmoq. Stulda oʻtirmoq.

Bu holdan achchigʻlangan Qayum yonimga kelib oʻtirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Gulnor deraza ostiga koʻrpacha solib, qizni oʻtqazdi va oʻzi yaqin oʻtirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Asosan shunday (oʻtirgan) holda biror joy, makonda boʻlmoq.

Choyxonada uzoq oʻtirmoq.

Saodatxon oldingi qatorda oʻtirgan Lolaxonga qaradi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

Yoʻlchi bu yerda ikki soat qadar oʻtirib, yukka ilinmagach, bozor aylanish uchun turib ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oʻtirib bajariladigan biror ishga unnamoq, shu ishni bajaradigan vaziyatni egallamoq.

Fotihadan soʻng har kim oʻz ishiga oʻtirdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Oftob oyim Toʻybekani mehmonxonaga buyurdi va oʻzi xamir qilishga oʻtirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Fayzulla oʻziga xos muloyimlik bilan kulib, asta bosh silkidi-yu, rulga oʻtirdi. — Gazetadan

4. Transport vositasiga tushmoq, chiqmoq; minmoq.

Samolyotga oʻtirmoq. Tramvayga oʻtirmoq.

Kecha u [

Abdishukur] xoʻjayini bilan izvoshga oʻtirib, bu yerga mehmon boʻlib kelgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Birinchi aravaga Meʼmor oila aʼzolari bilan chiqib, ikkinchi va uchinchi aravalarga Zulfiqor, Zavrak, Gʻavvoslar oʻtirishi kerak edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

5. s. t. Biror lavozimni egallamoq,,.boʻlib ishlamoq, tayinlanmoq.

U rektor boʻlib oʻtiribdi. U raislik lavozimiga oʻtirdi.

Xon ikki marotaba taxtdan haydalib uchinchi martaba taxtga oʻtirishi rus istibdodining Toshkentni olib, Xoʻjandga qoʻl uzatgan sanalariga toʻgʻri kelgan edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

6. s. t. Biror joyda maʼlum vaqt boʻlmoq; turmoq, yashamoq.

Uzoq yillar ularga qoʻshni boʻlib oʻtirdik.

Sartaroshlik yomon kasb emas. Oppoq xalatlarni kiyib ozoda xonada oʻtirasan — E. Raimov, Ajab qishloq

Nuri bunday gaplarni beparvolik bilan eshitishga urinib boqardi: Ayajonimning bagʻrida oʻtiribman-da, shoshmasalar ham boʻlar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

7. Jazo muddatini oʻtamoq.

Turmada oʻtirmoq. Qamoqda oʻtirmoq. Zindonda oʻtirmoq.

Shoʻxligi boshiga yetib, bir-ikki yil oʻtirib ham chiqibdi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda

Gʻarazli manfaat, nafs balosi yoʻlida orttirgan hamtovoqlarining yoʻrigʻiga yurgan Sodirning ikkinchi, uchinchi, toʻrtinchi marta oʻtirib chiqishiga toʻgʻri keldi. — Gazetadan

8. Inmoq, yopishmoq, oʻrnamoq.

Kitoblarga chang oʻtiribdi. Qish keldi-yu, novdalarga oʻtirdi qirov.

Yigitning uzoqqina yoʻldan kelganligi uning kiprik va qoshlariga, ham endigina chiqa boshlagan soqol-murtlariga oʻtirgan toʻzonlardan belgili edi. — A.Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Issiq kunning oʻtli haroratini pasaytirib, togʻ shabadasi esib turar, har tomondan atirgul, rayhon, jambillarning yoqimli islari dimoqqa oʻtirardi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

9. s. t. Mos boʻlib tushmoq; yarashmoq.

Bu kostyum sizga juda oʻtirdi.

Oyogʻidagi qizil saxtiyon etigi oʻziga juda oʻtirgan. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Zuhra Karimovnaning koʻylagi oʻziga juda oʻtirgan edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

10. Xush kelmoq, yoqmoq.

Inspektor Orif Saidov uning [Ochilovning] didiga oʻtirmay qolgan. — A. Muhiddin, Hadya

Kecha majlisda jiyanim toʻgʻrisidagi oʻtib ketgan gapni pardozlaganingiz menga uncha oʻtirmadi. — Mushtum

11. Taraqqiyot yuz bermay, past, quyi darajada toʻxtab qolmoq.

Urush tufayli kolxozimiz ancha oʻtirib qolgan ekan, shunday boʻlishi ham tabiiy — N. Safarov, Olovli izlar

12. koʻm. fl. vzf. Yetakchi feʼldagi harakatning davomliligi, maʼqul koʻrilmasligi kabi maʼnolarni bildiradi.

Choy damlab, kutib oʻtiribman. Kap-katta bola choynakni sindirib oʻtiribdi-ya! Arzimagan gapga arazlab oʻtiribsanmi?

Qassob labini burdi: — Be! Biz nimani tushunamiz. Tushunsak, sizdan soʻrab oʻtirarmidik. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Bu kishi hidlab oʻtirmaydi, toʻgʻri yeydi-qoʻyadi, — dedi. — A. Qahhor, Qoʻshchi-nor chiroqlari

Mening uyim sizning ham uyingiz. Ayttirib yuborishimni kutib oʻtirmay, bor-yoʻgʻimda ham kelib turing. — S. Ahmad, Hukm