oʻt

1. Yonish jarayoni; olov, otash. . . . Ikki oʻt orasida (yoki oʻrtasida) qolmoq - birini deb, boshqasidan kechib boʻla olmaydigan, kechish qiyin holatga tushmoq. . . Toʻqayga (yoki oʻrmonga) oʻt ketsa, hoʻl-u quruq barobar yonadi - koʻpchilikka tegishli bir ish, hodisa hech kimni chetlab oʻtmaydi, degan maʼnoda qoʻllanuvchi ibora. . Oʻzini oʻtga, suvga urmoq - biror maqsad yoʻlida har qanday, hatto bir-biriga zid ishga ham qoʻl urmoq. Oʻt bilan suvdek - bir-biriga qarama-qarshi munosabatli. Oʻt qoʻymoq - yondirmoq, yoqmoq

Yer toʻydirar, oʻt kuydirar — Maqol

Yerga tushgan gul boʻlur, Oʻtga tushgan kul boʻlur — Maqol

Bu orada maydonchada oʻt lovulladi — A. Muxtor, Opa-singillar

Oʻtning harorati Ergashevning yuzini qizdirib, burqib chiqayotgan tutun esa nafasini boʻgʻar edi — N. Safarov, Vodillik qahramon

Hovli oʻrtasidagi bir buzoq bilan ikki qoʻy goʻshti solingan doshqozon tagida hamon oʻt yonar — Parda Tursun, Oʻqituvchi

Bobur oʻzini ikki oʻt orasida qolganday sezdi. Beklar-u navkarlarning koʻngliga qaray desa, bu yoqda raiyat ocharchilikdan oʻlyapti. Raiyatni ochlik changalidan qutqazay desa, beklar, navkarlar dod soladi — Pirimqul Qodirov, Yulduzli tunlar

Aʼzam ikki oʻt orasida edi: yo chiroyli xotin-u oʻzing uchun oʻl yetimlik yoki chillak oyoq sovuq xotinu obroʻy va amal — Shuhrat, Jannat qidirganlar

Toʻqayga oʻt ketsa, hoʻlu quruq barobar yonganiday, dimogʻdor, odamlardan jirkanib, oʻzini ulugʻ tutadigan bek anchadan buyon kishilar gʻazabini qoʻzgʻab, toqatini toq qilib kelardi — Mirmuhsin, Meʼmor

Oʻrmonga oʻt ketsa, hoʻlu quruq barobar yonar ekan.. Hozir ham shunday boʻldi — Nazir Safarov, Olovli izlar

Oʻzini oʻtga urdi, suvga urdi, iigqilib, uchastka taqsimlovchi texnik boʻlib oldi — "Mushtum"

Ilgarilari oʻt bilan suvdek boʻlgan kundoshlar endi sirdosh boʻlib, chekka-chekkada pichirlashadigan boʻldilar — Asqad Muxtor, Opa-singillar

Oʻzbek oyim hasharchi xotindan biriga tandirga oʻt qoʻyishni buyurdi-da, oʻzi Zaynabning oldiga keldi — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Tohirning moʻljali qirq-ellik qadam ichkariroqqa borib, koʻprikning oʻrtasidan oʻt qoʻyish edi — Pirimqul Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Alanga, yolqin

Soyning u betidagi togʻlarda soqqadek-soqqadek oʻt yaltirardi — Sunnatulla Anorboyev, Oqsoy

Shu on uning oʻng tomonidagi tepalikda yalt etib oʻt koʻrindi — Jumabay Tashenov, Jangchi Oʻtegen

3. Olovning alangasi soʻngan (toʻxtagan) holati; choʻgʻ

Tanchaga oʻt solmoq

Oʻchoqdagi oʻtni asta-sekin kul bosdi — Oybek, Tanlangan asarlar

4. koʻchma Quyoshning oʻt yalligʻi kabi kattak, qizdiradigan, kuydiradigan holati; taft

Ayni tush chogʻi-ku, kelinoyijon, Quyosh oʻz oʻtidan behol boʻlgan payt — Qutlibeka Rahimbekova, Yuragimda koʻrganlarim

5. koʻchma Kishi ruhiyatidagi, qalbidagi alanga, olov kabi "yonuvchi" ("yondiruvchi"), "kuydiradigan" holat; "olov". . Yuragiga oʻt yoqmoq - biror narsaga zavq-ishtiyoq, intilish hissini qoʻzgʻatmoq, uygʻotmoq. Oʻt olmoq - alangalanmoq, alangalanib kuchaymoq

Ishq oʻti

Hijron oʻti

koʻzlarida gʻazab, nafrat oʻtlari chaqnagan ayolning surati tushirilgan plakatlar yopishtirilgan — Rahmat Fayziy, Sen yetim emassan

U jahl oʻtida yonib, "Senday togʻam yoʻq", deya qichqiradi — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

U kishilar qalbida gʻayrat oʻtini yoqa oladi — Gazetadan

Kayxusravning oʻlganini bilib, eroniylarning ruhi tushib ketdi, ularning gʻalabaga boʻlgan ishonchlariga putur yetib, yurakdagi oʻtlari soʻna boshladi — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

Bu oʻt [intiqom oʻti] ogʻirni yengil, uzoqni yaqin qiladi; poʻlatni eritadi, oʻlimga dahshat soladi. Ahmadjon koʻrgan hamma jangchining qalbida mana shunday oʻt yonar edi — A. Qahhor, Oltin yulduz

Ammo hech biri yuragida notanish qiz yoqib ketgan oʻtni pasaytira olmadi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Vodiyning manman degan raislari yuragiga oʻt yoqqan kishi — Polvon aka Qozoqov boʻladi — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"

Uning Oʻrmonjonga qarshi yuragidagi adovati oʻt ola bordi — Abdulla Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Arabboyning yotoqxonaga kirib ketayotganini koʻrgach, koʻnglida hozirgina bir oz susaygan norozilik yangidan oʻt oladi — Parda Tursun, Oʻqituvchi

6. koʻchma Kishi qalbi (ruhi)dagi joʻshqin holat; joʻshqinlik, harorat

Gʻulomjon endi oʻzini ancha tutib olib, oʻt bilan, harorat bilan gapirdi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

7. koʻchma Qalbida shunday oʻti bor; oʻtli

Hoy, oʻt yigit, haligi soʻzlaring oltinga arziydi, ammo har kimga soʻzlayverma — Oybek, Tanlangan asarlar

8. Otish qurollaridan yalpi, toʻxtovsiz uzilgan oʻqlar

Dushmanning oʻtidan birikki qayiqqa shikoyat yetdi — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Tepalik har xil turdagi toʻplar, minomyotlar, pulemyotlar oʻti ostida qattiq himoya qilib turilibdi — T. Rustamov, Mangu jasorat

9. maxe. Elektr zaryadi. Oʻt bermoq yoki oʻt oldirmoq - zaryadlamoq, zaryadlab ishlatmoq. U

darhol mototsikl motoriga oʻt berib.. suv hovuzi tomon shamolday uchib ketdi — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Bozor Hamroyevich mashina motorini oʻt oldirdi — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Poyasi yogʻochlanmaydigan, chorva mollari uchun asosiy ozuqa boʻladigan yashil oʻsimlik; alaf

Yovvoyi oʻtlar. Dorivor oʻtlar. Chorvabop oʻtlar. Suv oʻtlari

Barra oʻtlarga xoʻp toʻy, Hech kim bermaydi xalal — I. Muslim

[Hulkarning] Qaddi-qomati nozik koʻrinsa ham, oʻzi yigitlarday zapt bilan oʻt oʻrar.. edi — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Qoʻylar oʻtdan boshini koʻtarmaydi — O. Qoʻchqorbekov, Choʻpon Roʻzi baxshi

Jigardan ajralib chiquvchi sargʻish-yashil rangli achchiq suyuqlik. . O‘t pufagi - jigarning pastki yuzasidagi maxsus chuqurchada joylashgan, hajmi 50-60 sm 3 , shakli nokka oʻxshash pufakcha (unda ortiqcha oʻt saqlanadi). Oʻti yorilmoq - ayn. oʻtakasi yorilmoq q. oʻtaka

Kimgadir yovvoyi echkining terisimi, ayiqning oʻtimi kerak ekan — N. Qobil, Bugʻdoy pishigʻiga yetmaganlar