ўчмоқ

фл. 1. Ёнишдан, ёлқин беришдан тўхтамоқ; сўнмоқ.

Ўтни ковласанг — ўчади, Қўшнингни ковласанг — кўчади. — Мақол

Шу чоғда на учундир токчада ёниб турган шам ҳам лип-лип қилди-да, ўчди. — А. Қодирий. Ўтган кунлар

Самандаров бир қоши паст ва бир қоши баланд бўлиб, ўчиб қолган махоркасини чироқдан тутатиб олди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Асл тусини ёʻқотмоқ; хиралашмоқ, ўнгмоқ.

Читнинг ранги ўчибди. Қадимий минора нақшларининг бўёғи ҳамон ўчмаган.

Ғафур тобора асабийлашар эди, бунинг оқибатида кўзлари хиралашиб, лаблари пирпирар, ранглари ўчиб, қўллари титрарди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

3. Кўздан ғойиб бўлмоқ, кўринмай қолмоқ, ёʻқолмоқ.

Ғуллар, яшилликлар орасида унинг адил — келишган қомати, шаффоф бир хаёл каби гоҳ ялт этиб кўринар, гоҳ ўчар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Водийни ярим доира шаклида ўраган баланд-паст тоғлар аста ўча бошлаган. — Ҳ. Аҳмар, Ким ҳақ?

4. кўчма Ёʻқ бўлмоқ, ёʻқолмоқ.

Уйқуси ўчмоқ. Тарихдан номи ўчмоқ.

Саҳронинг номи ўчар, Ўзгаради қумлоқлар Қ. Муҳаммадий.

Ундаги улуғ зотлик аломатлари бирданига ўчди. — Н. Сафаров, Оловли излар

Оқподшонинг тахти куйсин, қораси ўчсин! — Ойбек, Танланган асарлар

[Таннозхон:] Дийдоринг ўчсин сенинг! З. Саид, — Н. Сафаров, Тарих тилга кирди

5. Тўхтамоқ, тинмоқ; эшитилмай қолмоқ.

Ҳозиргина сўзлашиб ўтирган Кумуш билан онасининг товушлари ўчган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Саидғозининг момақалдироқ қалдирашидек асабий кулгиси қандай бошланган бўлса, ўшандай тўсатдан ўчди. — С. Анорбоев, Оқсой

Извош қўнғироғи, от туёқларининг овозлари бора-бора ўчади. — Н. Сафаров, Уйғониш

6. кўчма Хотирадан кўтарилмоқ, эсдан чиқмоқ, унутилмоқ.

Номи ўчиб кетган Боқи мирзо кўп вақт ўтмай инобатлик мирзо номи билан бош кўтарди. — А. Қаҳҳор, Мирзо

Шоир сўзи мармар тошга ўйилган — Ўйма хатдек турар, дунёда ўчмас. — Қ. Муҳаммадий

7. с. т. Сафдан ёки ҳисобдан чиқмоқ.

Ёзувчилар уюшмаси аъзолигидан ўчган киши. Рўйхатдан ўчганлар.