Общие места

Xalq ogʻzaki ijodi asarlaridagi bir xil situatsiya, motiv yoki ayrim tiplar tasvirining barqaror ifodalanish shakli. Barqaror ifoda shakllari folklor asarlarining kollektiv ijod xarakteri bilan bogʻliq boʻlib, ular improvizatsiya jarayonida yaratilishi va ogʻizdan ogʻizga oʻtib keng tarqalishi natijasida yuzaga keladi. Bunday oʻrinlarga xalq dostonlari va ertaklaridagi boshlanma, tugallanma, turli epik oʻrinlar tasviri, tiplar tasviri, makon va zamon oʻzgarishlarini ifodalovchi oʻrinlar mansubdir. Umumiy oʻrinlar ijodkorning mahorati, oʻzigacha mavjud boʻlgan anʼanani qay darajada egallaganligi va unga boʻlgan munosabati tufayli variantlilik kasb etadi. Biroq mohiyat eʼtibori bilan janr doirasida nisbiy bir xillikka ega boʻladi. Masalan, juzʼiy oʻzgarishlardan qatʼi nazar, oʻzbek xalq ertaklarining quyidagi boshlanmasi (q. Zachin) umumiy oʻrinlarga yaqqol misol boʻla oladi. «Bor ekan-u yoʻq ekan, och ekan-u toʻq ekan, boʻri bakovul ekan, tulki yasovul ekan, qargʻa qaqimchi ekan, chumchuq chaqimchi ekan...» va h. k. Epik xalq sheʼriyatida shunday barqaror stilistik formulalar borki, ular aytilmoqchi boʻlgan poetik fikrga vosita boʻladi., umumiy oʻrinlar