O.p.

mantiyadagi moddalarning yuqoriga koʻtarilishdan kristallanib hosil boʻlgan garsburgitlar va dunitlar; qattiq holatdagi jinslarda plastik va moʻrt deformatsiyalar belgilari mavjud, seysmik toʻlqinlar tezligi 8,1—8,2 km/s, qalinligi 10—12 km. O.p. kesimi astenosfera moddalari tarkibiga kiruvchi plagioklazli, olivin-piroksenli, shpinelli, granitli lersolitlar bilan toʻshalgan. Okean togʻ tizmalarining oʻq zonasida harakatlanayotgan gidrotermal eritmalar taʼsirida spilitlanish, seolitlanish, amfibolitlanish, serpentinlanish, yashil slaneslar hosil boʻlish, pumpellitlanish jarayonlari rivojlanadi. Natijada, O.p. jinslari gidratlanadi, kremniylashadi, ishqorlanadi va litofil elementlar bilan boyiydi. Suv osti gidrotermal geyzerlarining otilishidan tarkibida metallar boʻlgan choʻkindilar hosil boʻladi, ular O.p.ning 1- va 2a-qatlari tarkibida uchraydi. O.p. uchun chiziqli turdagi magnit anomaliyasi xosdir. Anomaliya musbat va manfiy belgili kuchlanishlarning almashinishidan hosil boʻlib, bir xil yoʻnalishdagi tor yoʻl-yoʻl zonalarni yuzaga keltiradi. Yoʻl-yoʻl magnit anomaliyasi okean oʻrtaliq togʻ tizmalarining oʻq qismiga nisbatan parallel va simmetrik joylashadi. Bunday koʻrinish Dunyo okean tubining juda katta maydonlari uchun xos boʻlib, Yerning magnit maydoni geometriyasini shakllantiradi. O.p. parametrlarining (tarkibi, qatlanishi, metamorfizmi, qalinligi va h.k.) maydon boʻylab saqlanishi, okean oʻrtaliq togʻ tizmalaridan uzoqlashgan sari poʻst yoshining ulgayishi, O.p. jinslariga nisbatan magnit maydoni geometriyasi va xarakteri,uning kontinental poʻst bilan lateral (yonlama) birikishi O.p. ning paydo boʻlishini plitotektonik modelini tuzish imkonini beradi. Ushbu modelga binoan O.p. okean oʻrtaliq togʻ tizmalarining oʻq-riftogenez zonasidan koʻtarilayotgan mantiya moddalarining issiqlikni tez yoʻqotmasdan sekin sovishi jarayonida toʻplanishidan, hamda plitalarning divergent chegaralarida bazaltli magmaning qotishi va kristallanishidan hosil boʻladi. Okean tubi spredingi taʼsirida yangi hosil boʻlgan poʻst dastlab paydo boʻlgan joyidan oʻzida mujassamlashgan parametrlarni saqlagan holda uzoqlasha boshlaydi. Bu model litosfera plitalari harakati tezligi va yoʻnalishini hisoblash imkonini beradi.