Мотив

Syujet tarkibidagi halqalardan biri. Xuddi shu maʼnoda motiv termini xalq ogʻzaki ijodida, xususan doston, ertak kabi katta epik janrlarni oʻrganishda ishlatiladi. Masalan, qahramonning gʻayri tabiiy tugʻilishi motivi, personajning ovga yoki safarga chiqish motivi, uning qahramonlik uyqusiga ketish motivi va h. k. Rus folkloristikasida A. N. Veselovskiy, V. M. Jirmunskiy, V. P. Propp, E. Pomeranseva, B. N. Putilov; oʻzbek folkloristikasida prof. H. T. Zarifov, M. Afzalov kabi tadqiqotchilarning ishlarida motiv termini keng, motiv

motiv; odamni muayyan xatti-harakatlarga undaydigan bosh sabab. Odamni faoliyatga undovchi asosiy sabab uning ehtiyojlaridir. Binobarin, ehtiyojlarning turiga qarab M. ham har xil boʻladi. Psixologiyada M. ikki katta kategoriyaga boʻlinadi, bular tabiiy motivlar va yuksak moddiy hamda maʼnaviy motivlardir. M. lar ularning mazmunini aks ettirish formasiga qarab ham bir-biridan farq qiladi: hissiyot, tasavvur, fikr, tushuncha, gʻoya, maʼnaviy ideal va boshqa motivlar baʼzi hollarda M. alohida harakatlarga undab, bu harakatning maqsadi bilan bevosita mos keladi. Koʻpincha murakkab faoliyatda M. harakat maqsadiga bevosita mos kelmay, bir maqsadni amalga oshirish uchun bir qancha harakatlarni bajarishga toʻgʻri keladi.