Месневи

Yaqin va Oʻrta Sharq xalqlari poeziyasidagi sheʼriy shakllardan biri. Masnaviyning har bir bandi (a—a, b—b, v—v kabi) ikki oʻzaro qofiyalanuvchi misralardan iborat boʻladi. Masalan: Xushdurur bogʻi koinot guli, Barchadan yaxshiroq hayot guli. Surdi chun roviy ul daqiq maqol, Anga ham boʻldi shah mufattishi hol. (Navoiy) Masnaviy oʻzining hajmi jihatidan ham, konkret vazn jihatidan ham chegaralanmaganligi uchun Sharqda epik asarlarda keng qoʻllanilgan. Sharq adabiyotidagi xamsachilik anʼanasi, umuman, dostonnavislik faqat masnaviy shakli bilan bogʻliqdir. Shuning uchun klassik adabiyotshunoslikda masnaviy termini doston maʼnosida ham qoʻllaniladi. Masalan, Alisher Navoiy oʻzining «Majolisun-nafois» asarida Mavlono Lutfiy haqida xabar berganda masnaviy terminini epik asar maʼnosida qoʻllaydi: «Va Mavlononing «Zafarnoma» tarjimasida oʻn ming baytdan ortiqroq masnaviysi bor...» Hozirgi sheʼriyatda ham shoirlar masnaviy shaklidan foydalanadilar. Masalan, Oybekning «Navoiy», «Zafar va Zahro» (1951), «Guli va Navoiy» (1968) kabi dostonlari masnaviy shaklida yaratilgan., masnaviy