МЕЖДУНАРОДНЫЙ ГЕОЛОГИЧЕСКИЙ КОНГРЕСС (МГК)

1878 yili Parijda XGKning birinchi sessiyasi boʻlib oʻtdi. Unda Yevropa va Shimoliy Amerika geologlari qatnashdilar. Sessiyada universal stratigrafik shkalani ishlab chiqish va juda katta regionlar — bir necha davlatlar maydonini oʻz ichiga olgan hududlar uchun xalqaro geologik xaritalar tuzish asosiy masala qilib qoʻyildi. XGK anʼanaviy holda har 3—4 yilda bir marotaba turli qitʼalarda oʻtkaziladi. Yigʻilishlar faqat dunyo miqyosidagi urush yillarida oʻtkazilmagan. Kongress tarkibida geologiyaning turli boʻlimlari boʻyicha komissiyalar mavjud. XGK sessiyalari orasidagi vaqtda ishni muntazam tashkil qilish maqsadida bu tashkilotlar 1960 yili Xalqaro Geologiya Fani Ittifoqi (XGFI)ga birlashdilar. Shu davrdan boshlab kongress XGFI ning navbatdagi sessiyasi bilan bir vaqtda oʻtkaziladigan boʻldi. XGK tomonidan ayrim qitʼalar uchun va dunyo miqyosidagi birinchi xalqaro geologik, tektonik va boshqa maxsus xaritalar tuzildi. Bunday xaritalar Yerda sodir boʻladigan geologik jarayonlarni oʻrganish imkoniyatini yaratdi va umuman geologiya ilmini keng koʻlamda rivojlanishini taʼminladi. XGKning navbatdagi sessiyasida oldingi ikki sessiyalar oraligʻidagi davrda olingan ilmiy yutuqlar yakuni koʻrib chiqiladi va kelajakda bajariladigan tadqiqotlarning asosiy yoʻnalishlari belgilanadi. Kongressda xalqaro geologik tashkilotlar rahbarlarining qayta saylovi oʻtkaziladi. Kongress Ustaviga (1976) binoan, XGKning Oliy organi — Bosh assambleya hisoblanadi, unda kongressning hamma vakillari qatnashadi. Yigʻinda Bosh assambleyaning prezidenti va bosh kotibi saylanadi, ularning vakolati keyingi sessiyagacha saqlanib turadi. XGKning Ishchi organi vazifasini kongress Kengashi bajaradi, kengashga oʻz delegatlarini yuborgan hamma davlatlarning vakillari aʼzo qilib qabul qilinadi. Kengashga XGK Ustaviga oʻzgartirishlar kiritish uchun tushgan takliflarni koʻrib chiqish va kongressning keyingi sessiyasi oʻtkaziladigan joyni aniqlash vakolati berilgan. 1897 yildan boshlab kongress Kengashi Peterburg FA tavsiyasi bilan taʼsis etilgan L.A.Spendarov nomidagi xalqaro geologik mukofotni ushbu sessiyani tashkil qilgan davlatning koʻzga koʻringan olimiga geologiya sohasida erishgan yuksak yutuqlari uchun taqdim etadi. XGK ning ishchi organi — Rahbariyat komiteti boʻlib, unga oldingi sessiyalar prezidentlari va bosh kotiblari hamda XGFI prezidenti va bosh kotibi kiradi. Komitet kongressning hamma boʻlimlarida bajarilayotgan ishlarni nazorat qilib boradi. XGKning deyarli hamma sessiyalari uchun esdalik nishonlari chiqarilgan. Rossiya va sobiq Ittifoqda XGKning uchta: Peterburgda 7-sessiyasi (1897, prez. — A.P.Karpinskiy); Moskvada 17-sessiyasi (1937, prez. — I.M. Gubkin) va 27-sessiyasi (1994, prez. — Ye.A.Kozlovskiy) boʻlib oʻtgan. Bu sessiyalar dunyo miqyosida geologiya ilmini rivojlanishiga munosib hissa qoʻshdi. XGKning bu sessiyalarida Yevropa, Rossiya (1897), sobiq Ittifoq hududlarining (1937) geologik va Yer, Xalqaro geologik kongress (XGK)