МАКРОНЕОДНОРОДНОСТЬ

коллектор ва ноколлекторнинг қатлам майдони чегарасида (горизонт, ишлатиш обектида) тарқалиши. М., асосан, икки кўринишда: 1) маҳсулдор қатламни горизонт ва қатчаларга ажралишида; 2) айрим қатлам ва қатчаларни узуқ-узуқ бўлиб тарқалишида намоёнланади. Кесимнинг табақаланиш коеффициенти билан тавсифлаш мумкин: $\техт{к}_{\техт{т}} = \лефт( \сум л_и \ригҳт) \!\! / н$ , бунда $л_и$ — $и$ қудуқ коллектордаги қатчалар сони; $н$ — қудуқлар сони. Шунингдек, кесимнинг M.gini ифодалашда қумлилик коеффициентидан ҳам фойдаланилади: $\техт{К}_{\техт{к}} = [\сум \лефт(\техт{ҳ}_{\техт{с}} / \техт{ҳ}_{\техт{у}}\ригҳт)] / \техт{н}$, бунда $\техт{ҳ}_{\техт{с}}$ — алоҳида қудуқдаги қатламнинг фойдали қалинлиги; $\техт{ҳ}_{\техт{у}}$ — ўша қудуқдаги қатламнинг умумий қалинлиги; $\техт{н}$ — қудуқлар сони. $\техт{К}_{\техт{т}}$ ва $\техт{К}_{\техт{к}}$ бирга ишлатилганда кесимнинг М. ҳақида тасаввур қилиш мумкин. $\техт{К}_{\техт{т}}$ қанча кўп, $\техт{К}_{\техт{к}}$ эса кам бўлса, М. шунча юқори бўлади. Қатламнинг M.gini майдон бўйлаб тавсифлашда сифат белгиси сифатида статистик мажмуанинг дисперсияси $\сигма^2$ ишлатилади. Бунинг ёрдамида қатламларнинг майдондаги изчиллиги баҳоланади. $\сигма^2 = \техт{в}(1-\техт{в})$, бунда $\техт{в}=\техт{н}_{\техт{л}}/\техт{н}$; $\техт{н}_{\техт{л}}$ — коллекторлар бор қудуқлар сони; $\техт{н}$ — ковланган қудуқларнинг умумий сони. M.ning тавсифи сифатида литологик боғлиқлик коеффициенти $\техт{К}_{\техт{боғ}}$ дан фойдаланилади. Коеффициент икки қатлам коллекторларининг туташиш даражасини баҳолайди: $\техт{К}_{\техт{боғ}} = \техт{Ф}_{\техт{боғ}} / \техт{Ф}$ , бунда $\техт{Ф}_{\техт{боғ}}$ — туташган участкалар майдонларининг йиғиндиси; $\техт{Ф}$ — уюмнинг умумий майдони. М. ни ўрганиш қуйидаги масалаларни ечишда муҳим рол ўйнайди; — қатлам чегарасида нефт ва газ омбори бўлиб хизмат қиладиган мураккаб геологик жинсларнинг шаклини аниқлаш; — қатчалар қўшилиши натижасида пайдо бўладиган ноколлекторлар ва коллекторларнинг катта қалинликда бўлган участкаларни аниқлаш; — кондан фойдаланиш ишларини лойиҳалашда чиқариб олувчи ва ҳайдаш қудуқларининг жойлашишини асослаб бериш; — сув-нефт туташ юзаси қийин ва фаол кўтариладиган участкаларини аниқлаш; — уюмни ишлашда нефт ва газни бир қатламдан иккинчисига оқиб ўтадиган жойини аниқлаш; — уюмни ишлашга жалб қилиниш даражасини башоратлаш. Маҳсулдор қатламларнинг M.gini мукаммал ўрганиш кўп сонли қудуқлар ковлангандан кейин амалга оширилади. Ҳозирги вақтда қатламларнинг М. геологик-геофизик, тажриба, тадқиқотлар ва гидродинамик методлар билан ўрганилмоқда. Математик статистика усуллари ҳам кенг қўлланилмоқда., Макроҳархиллилик