МАГИСТРАЛЬНЫЙ ГАЗОПРОВОД

yonuvchi gazni chiqarib olinadigan joyidan yuz va ming km olisda joylashgan isteʼmolchilarga uzatadigan quvur. Yotqizish usuliga qarab, M.g.u.q.ning yer osti, yer usti va koʻtarmaga yotqiziladigan xillari ajratiladi. Ayrim hollarda ular temir-beton yoki metall estakadalar (katta jarliklardan oʻtkazishda) yoki suv havzalarining tubi (dyukerlar) boʻylab yotqiziladi. M.g.u.q.ning optimal parametrlari quyidagilardan iborat: ishchi bosimi 5,5 MPa; kompressor stansiyasini taʼminlaydigan bosimning oshish darajasi 1,4—1,5; qoʻshni kompressor stansiyalarigacha boʻlgan masofa 100—200 km. M.g.u.q.ning oxirgi punktida gaz taqsimlash stansiyalari joylashadi. Gaz bosimi isteʼmolchilarni taʼminlash uchun kerak boʻladigan darajagacha pasaytiriladi. M.g.u.q. tarqoq texnologik inshootlarining ish rejimini boshqarish telemexanik apparatlar bilan nazorat qilinadi; bu gazning bosimi va sarfini teleoʻlchash, kranlar, katod himoya stansiyalari va boshqa obyektlarning holati haqida telesignallar berishni, nazorat qilinayotgan punktlardan falokat signalini qabul qilishni taʼminlaydi. Birinchi boʻlib Oʻzbekistonda Buxoro — Ural M.g.u.q. qurilishi 1961 yilning may oyidan boshlangan (1959—1960 yillarda tayyorlangan, Magistral gaz uzatgich quvuri