{"headword": "МАГИСТРАЛЬНЫЙ ГАЗОПРОВОД", "key": "magistralniy gazoprovod", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "274"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "yonuvchi gazni chiqarib olinadigan joyidan yuz va ming km olisda joylashgan isteʼmolchilarga uzatadigan quvur. Yotqizish usuliga qarab, M.g.u.q.ning yer osti, yer usti va koʻtarmaga yotqiziladigan xillari ajratiladi. Ayrim hollarda ular temir-beton yoki metall estakadalar (katta jarliklardan oʻtkazishda) yoki suv havzalarining tubi (dyukerlar) boʻylab yotqiziladi. M.g.u.q.ning optimal parametrlari quyidagilardan iborat: ishchi bosimi 5,5 MPa; kompressor stansiyasini taʼminlaydigan bosimning oshish darajasi 1,4—1,5; qoʻshni kompressor stansiyalarigacha boʻlgan masofa 100—200 km. M.g.u.q.ning oxirgi punktida gaz taqsimlash stansiyalari joylashadi. Gaz bosimi isteʼmolchilarni taʼminlash uchun kerak boʻladigan darajagacha pasaytiriladi. M.g.u.q. tarqoq texnologik inshootlarining ish rejimini boshqarish telemexanik apparatlar bilan nazorat qilinadi; bu gazning bosimi va sarfini teleoʻlchash, kranlar, katod himoya stansiyalari va boshqa obyektlarning holati haqida telesignallar berishni, nazorat qilinayotgan punktlardan falokat signalini qabul qilishni taʼminlaydi. Birinchi boʻlib Oʻzbekistonda Buxoro — Ural M.g.u.q. qurilishi 1961 yilning may oyidan boshlangan (1959—1960 yillarda tayyorlangan", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МАГИСТРАЛЬНЫЙ ГАЗОПРОВОД — Магистраль газ узатгич қувури", "raw_meaning": "ёнувчи газни чиқариб олинадиган жойидан юз ва минг км олисда жойлашган истеъмолчиларга узатадиган қувур. Ётқизиш усулига қараб, М.г.у.қ.нинг ер ости, ер усти ва кўтармага ётқизиладиган хиллари ажратилади. Айрим ҳолларда улар темир-бетон ёки металл эстакадалар (катта жарликлардан ўтказишда) ёки сув ҳавзаларининг туби (дюкерлар) бўйлаб ётқизилади. М.г.у.қ.нинг оптимал параметрлари қуйидагилардан иборат: ишчи босими 5,5 МПа; компрессор станциясини таъминлайдиган босимнинг ошиш даражаси 1,4—1,5; қўшни компрессор станцияларигача бўлган масофа 100—200 км. М.г.у.қ.нинг охирги пунктида газ тақсимлаш станциялари жойлашади. Газ босими истеъмолчиларни таъминлаш учун керак бўладиган даражагача пасайтирилади. М.г.у.қ. тарқоқ технологик иншоотларининг иш режимини бошқариш телемеханик аппаратлар билан назорат қилинади; бу газнинг босими ва сарфини телеўлчаш, кранлар, катод ҳимоя станциялари ва бошқа объектларнинг ҳолати ҳақида телесигналлар беришни, назорат қилинаётган пунктлардан фалокат сигналини қабул қилишни таъминлайди. Биринчи бўлиб Ўзбекистонда Бухоро — Урал М.г.у.қ. қурилиши 1961 йилнинг май ойидан бошланган (1959—1960 йилларда тайёрланган"}}]}