МАГИСТРАЛЬНЫЙ ГАЗОПРОВОД

ёнувчи газни чиқариб олинадиган жойидан юз ва минг км олисда жойлашган истеъмолчиларга узатадиган қувур. Ётқизиш усулига қараб, M.g.u.q.ning ер ости, ер усти ва кўтармага ётқизиладиган хиллари ажратилади. Айрим ҳолларда улар темир-бетон ёки металл эстакадалар (катта жарликлардан ўтказишда) ёки сув ҳавзаларининг туби (дюкерлар) бўйлаб ётқизилади. M.g.u.q.ning оптимал параметрлари қуйидагилардан иборат: ишчи босими 5,5 Мпа; компрессор стансиясини таъминлайдиган босимнинг ошиш даражаси 1,4—1,5; қўшни компрессор стансияларигача бўлган масофа 100—200 км. M.g.u.q.ning охирги пунктида газ тақсимлаш стансиялари жойлашади. Газ босими истеъмолчиларни таъминлаш учун керак бўладиган даражагача пасайтирилади. М.г.у.қ. тарқоқ технологик иншоотларининг иш режимини бошқариш телемеханик аппаратлар билан назорат қилинади; бу газнинг босими ва сарфини телеўлчаш, кранлар, катод ҳимоя стансиялари ва бошқа обектларнинг ҳолати ҳақида телесигналлар беришни, назорат қилинаётган пунктлардан фалокат сигналини қабул қилишни таъминлайди. Биринчи бўлиб Ўзбекистонда Бухоро — Урал М.г.у.қ. қурилиши 1961 йилнинг май ойидан бошланган (1959—1960 йилларда тайёрланган, Магистрал газ узатгич қувури