Литосфера

верхняя "твердая" оболочка Земли. Включает земную кору и верхнюю часть подстилающей ее верхней мантии Земли. Мощность Л. составляет 50-200 км.

внешняя сфера твердой оболочки Земли, вращающая земную кору и верхний слой мантии (субстрат). Нижняя граница Л. проводится над астеносферой. Поверхность Л. является областью развития континентальных и островных экосистем.Litosfera – yer qobigʻini va mantiya (zamin)ning yuqori qatlamini aylantiruvchi, Yer qattiq poʻstining tashqi sirti. L. ning quyi chegarasi astenosfera ustidan oʻtadi. L. yuzasi kontinental va orol ekotizimining rivojlanish sohasi hisoblanadi.

Litosfera — J.Barrell (1916) fikricha, Yerning yuqori qattiq qobigʻi. U yer poʻsti va yuqori mantiyadan iborat va astenosferaning yuqori qismini tashkil etuvchi Golitsin-Guttenberg toʻlqin hosil qiluvchi qatlamdan tarkib topgan. L.ning hamma qismida petrologik komponentlar kristalllangan holatda boʻlib, ostidagi astenosferaga oʻtishda qisman eriydi. Shu sababli, astenosfera bilan L. oraligʻidagi chegara fazali xarakterga ega. L.ning qalinligi okean ostida 5—12 km dan (okean oʻrtaliq togʻ tizmalarining rift vodiylarida) 70—150 km gacha (okean chekkalarida) yetadi. L. qalinligi uning yoshi bilan uzviy bogʻliq. Kontinentlar ostida uning qalinligi 200 dan 400 km gacha (O.S.Soroxtin, S.A. Ushakov, 1991) yetadi.