Культурно-историческая школа

ХИХ асрнинг иккинчи ярмида Ғарбий Европа ва рус адабиёцҳунослигида вужудга келган адабий оқим. Бу оқим тарафдорлари фаннинг асосий вазифасини фактларни моҳият эътибори билан тушунтириб беришда эмас, балки уларни тўплашда, жамлашда кўрганлар; уларнинг фикрича, табииёт фанлари, социология, историография ва маданият соҳаларида фактларни аниқ методлар билан позитивизм принсипи негизида ўрганишга асосланган тажрибагина ҳақиқий илм ҳисобланади. Чунончи, Ғарбда маданий-тарихий мактаб асосчиларидан бири бўлган франсуз санъати ва адабиёти назариётчиси И. Тен (1828—1893 йиллар), адабиётни текшириш вазифаси ёзувчи биографияси ва психологиясини, «маданий муҳит» ва ижтимоий психологиянинг ўзига хос томонларини, табиий, иқлимий, маҳаллий ва тарихий шароит ва хусусиятлар билан боғлиқ бўлган «ирқий» белгиларни кенг даражада тўплашга асосланиши кераклигини уқтиради. Маънавий ҳаёт тараққиётини белгиловчи асосий фактор — жамиятнинг синфий характери ва ижодкор дунёқарашини И. Тен ҳисобга олмайди. Бундай чекланган қараш бу оқим тарафдорларининг барчасига хос бўлган., маданий-тарихий мактаб