КОНВЕРГЕНТНАЯ ГРАНИЦА ПЛИТ
ruschaКОНВЕРГЕНТНАЯ ГРАНИЦА ПЛИТ
litosfera plitalarining birikish chegaralari. Vadati-Benoff zonalari bilan ifodalanib, ushbu zonalarning choʻkish yoʻnalishi boʻyicha siqilishini koʻrsatadi. P.k.ch.da Yerdagi ogʻirlik kuchlari anomaliyasining eng yuqori qiymatlari va issiqlik oqimining eng kichik miqdori qayd qilinadi. Plitalarning oʻzaro taʼsiridan P.k.ch. boʻylab quyidagilar yuzaga keladi: bir okean plitasining boshqasi ostiga surilishi va yoysimon joylashgan orollar yoyining hosil boʻlishi; okean plitasining kontinental plita ostiga surilishi va faol kontinental chekkalar hosil boʻlishi; plitalarning kontinental qismining toʻqnashuvidan burmalanish mintaqasining hosil boʻlishi va h.k. Odatda, P.k.ch. dengiz sathidan 10 km gacha boʻlgan nov koʻrinishidagi chuqurliklar bilan ifodalanadi. Ayrim novlar yosh choʻkindilar bilan toʻlib depressiyalarni niqoblab turadi. Choʻkayotgan blok astenosferaga kirib borganda uning ustida andezit tarkibli magma manbai hosil qiladi, u oʻz navbatida jins qatlamlari orasiga kirib boradi va yer yuziga otilib chiqadi. Magmaning hosil boʻlishi va toʻplanishi aniq yechilmagan boʻlib, munozaralidir. Bunday magmatik faollik agarda yuqorida yotgan poʻst okean poʻsti boʻlsa vulkan orollari yoyini, agarda kontinental poʻst boʻlsa, u holda andezit tarkibli vulkanik togʻ tizmalarini hosil qiladi. Vulkan yoylari va togʻ tizmalari qoʻshni chuqur suvli novlar bilan tutashib ketadi va ularga nisbatan parallel joylashadi. Vulkan yoylari bilan musbat anomaliyalar, chuqur suvli novlar bilan — manfiy anomaliyalar (Buge anomaliyalari) bogʻliq. P.k.ch. seysmik jihatdan faol. Gipotsentrlar nafaqat chegaralarga yaqin sayoz zonalarda joylashgan, balki choʻkayotgan bloklarda ham uchrab, ayrimlari 700 km li chuqurlikkacha yetib boradi. Toʻplangan maʼlumotlardan P.k.ch. birinchi navbatda kontinent chekkalariga yaqin joylashgan okean litosferasida yuzaga kelishi aniqlan-, Plitalarning konvergent chegarasi