Коллизия

коллизия. Бадиий асарда характерларнинг ўзаро кураши, шароит ва характерлар ўртасидаги тўқнашув. Мазкур термин эстетикага Гегел томонидан киритилган бўлиб, у асарнинг жанр хусусиятларига қараб, шунингдек, мавзу, ғоя ва ижодкор услубига кўра, турлича характер касб этади. Масалан, В. Шекспир трагедияларида трагик коллизиялар устун бўлса, Ҳамза, Комил Яшин драмаларида драматик коллизиялар, А. Қаҳҳор ҳикояларида эса комик коллизиялар етакчилик қилади. Коллизия эпик асарларда воқеалар билан ғоя бирлигининг асосини ташкил эца, лирикада туйғулар, кечинмалар тўқнашувини таъминлайди.

инсон психикаси, онгидаги қарама-қарши руҳий кучларнинг, мотивларнинг ўзаро тўқнашуви., коллизия

Мас., ақл билан ҳиссиётнинг, ирода билан ҳиссиётнинг ёки эҳтиёж билан қизиқишларнинг тўқнашуви.

океанларнинг охирги ёпилиш босқичида континентал литосфера сегментларининг тўқнашуви. Сиал континентал массаларнинг кучли оқувчанлиги уларнинг мантияга қайтишига ёʻл қўймайди, шу сабабли океан чеккаларидаги (суст ва фаол чеккалар, ёйсимон жойлашган ороллар ва ш.к.) коллизион зоналарнинг ва улардаги мажмуалар кенглигининг камайиши тектоник ғижимланиш таъсирида амалга ошади. Ҳозирги вақтда К. Ўрта денгиз-Ҳимолай бурмаланиш минтақасида бир неча минг километр масофада намоён бўлади. Континент-континент, баъзан континент-ёйсимон жойлашган ороллар ёки икки ёйсимон оролларнинг K.si (тўқнашуви) фарқланади. Алп-Ҳимолай минтақасида юзага келадиган К. ва у билан боғлиқ ҳаракат ва деформациялар Евроосиё қитъасининг жанубий қисмига Ҳиндистон ва Арабистон плиталарининг келиб тўқнашуви билан боғлиқ. Бу жойларда бурмаланиш минтақасининг сиқилишидан (ғижимланиши) Панжоб ва Ассам бурмалари ҳосил бўлган. Бир-бирига қараб ҳаракатланаётган Ҳиндистон ва Евроосиё плиталарининг тезлиги К. бошлангунча 15—20 см/йил бўлган, бу жараён ҳозиргача давом этмоқда. Ф.Патриа ва Ҳ. Ачаче (1984) фикрича, дастлаб (олигоценгача) тезлик 10 см/йил, кейинчалик — 5 см/йил ва ундан кам бўлган. К. бошлангандан сўнг уларнинг ўзаро яқинлашиши 2000 км га тенг. Ҳозирги вақтда ҳам Ҳиндистон ва Евроосиё плиталари K.si давом этмоқда, бу жараён ҳудудни нафақат сейсмик фаоллигида, шу билан бирга замонавий лазерли геодезик асбоблар ёрдамида аниқланган сурилма (Помирда) ва силжима (Талас-Фарғона) кўринишидаги замонавий ҳаракатларда кўринади., Коллизия