kirishmoq

fl. 1. Kirmoq feʼlining birgalik nisbati.

Oʻquvchilar sinfga kirishdi.

Bular talay yergacha emaklab, talay yergacha bagʻirlab borgandan soʻng, butazorga kirishdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

2. Biror ish-harakatni bajarishga boshlamoq.

Bu ishga yaqinda kirishdik. Oʻqishga astoydil kirishdi.

Otabek ortiq chidab turolmadi-da, roʻmoli bilan koʻzini yashirib, yigʻlamoqqa kirishdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Men tugʻilgan fikrni darhol yozishga kirishmayman. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

3. Kishilar bilan yaqin munosabatga oʻtmoq, aralashib, qoʻshilib ketmoq.

U [Saidiy] birmuncha Sharif singari tanishlar orttirdi, ammo bular bilan kirishib ketolmas, bu yangi doirada oʻzini musofirday sezar edi. — A. Qahhor, Sarob

Uning qizi Gulnor, oshpaz Anorboylar ham kolxoz hayotiga kirishib ketishadi. — Mushtum

4. Bir-biriga tutashmoq, yopishmoq.

Gʻoʻza oʻsib ketibdi. Shoxi shoxiga kirishib ketibdi. — I. Rahim, Ixlos

Tishlari tushib, jagʻi jagʻiga kirishib ketgan katta buvisi hassasini taq etkizib urdi-yu basharasini tirishtirib shanqiy boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

U yoʻl-yoʻl galstugini tortibroq qoʻygan edi, koʻylagining keng yoqasi bir-biriga kirishib, galstugining tuguni koʻrinmay qoldi. — S. Anorboyev, Mehr

5. Issiq, sovuq yoki nam taʼsirida qisqarmoq (mato haqida).

Hozir yuvganda kirishmaydigan, dazmol qilinmaydigan, kiyish uchun qulay matolarning xili koʻp. — Gazetadan

6. Belgilangan maqsaddan boshqa narsaga sarf boʻlmoq (pul, mablagʻ haqida).

Sayohatga atalgan pul uy remontiga kirishib ketdi. Sening oʻn soʻming menga kirishdi.