kibernetika

ot 1. Boshqaruv jarayonlari hamda mashinalar, tirik organizmlar va jamiyatda axborot-maʼlumot uzatishning umumiy qonuniyatlari haqidagi fan.

Texnikaviy kibernetika. Iqtisodiy kibernetika. Tibbiyot kibernetikasi.

Kibernetikaning texnik asosini elektron hisoblash mashinalari tashkil etadi. — OʻzME

2. Informatikada: axborot-maʼlumot olish, saqlash va uni qayta ishlashning umumiy qonunlari haqidagi fan.

Tabiat va jamiyatda boshqaruv hamda aloqa haqidagi fan. Kibernetika tabiatning va jamiyatning murakkab obyektlariga, ularning tashkil boʻlish usulidan qatʼiy nazar, boshqaruvchi va boshqariladigan elementlardan tashkil topgan, ular orasida toʻgʻri va teskari axborot aloqasi mavjud boʻlgan katta kibernetik tizim deb qaraydi. Kompyuterlar yaratilishi va rivojlanishi bilan kibernetik yondashuv keng tatbiq qilina boshladi. Bu kibernetika qator ilmiy yoʻnalishlarning yuzaga kelishiga olib keldi: - Diskret matematikaga asoslangan nazariy kibernetika. U boshqarish nazariyasi va axborot nazariyasi bilan shugʻullanadi. - Texnik kibernetika. U boshqarishning avtomatlashtirish vositalari, shu jumladan, kompyuterlar va avtomatlashtirilgan boshqarish tizimlari bilan shugʻullanadi. - Biologik kibernetika. U biologiyada va tibbiyotda kibernetika gʻoyalaridan foydalanadi. - Iqtisodiy kibernetika. U iqtisodiy jarayonlarning matematik modellarini yaratish va iqtisodiy hisoblarda kompyuterlar qoʻllash bilan shugʻullanadi. - Ijtimoiy kibernetika kishilik jamiyatida boʻladigan turli jarayonlarni boshqarish uchun matematika modellarini quradi va oʻrganadi. Kibernetik tizimlar misollari: texnikadagi avtomatik rostlagichlar, kompyuterlar, inson miyasi, biologik populyatsiyalar, kishilik jamiyati. Har bir bunday tizim axborotni idroklay, xotiralay va qayta ishlay oladigan, hamda axborot almasha oladigan oʻzaro bogʻlangan obyektlar toʻplamidan iborat. Kibernetika qoʻygan koʻpgina masalalar bilan hozirgi kunda informatika va axborot texnologiyalari sohasi shugʻullanmoqda. Oʻzbekistonda Hisoblash markaziga ega boʻlgan OʻzR FA Kibernetika instituti akademik Vosil Qobulovich Qobulov tashabbusi bilan 1966 yilda tashkil etilgan va yuqorida keltirilgan barcha yoʻnalishlarda aktiv tadqiqotlar olib borgan.inglizchacyberneticsruschaкибернетика

n cybernetics

cybernetics.