keng
кенгkeng
sft. 1. Ichi, ich hajmi, sigʻimi, sathi katta.
Keng uy. Keng maydon. Keng paykal. Top joyda osh yegandan keng joyda musht yegan yaxshi. — Maqol
Ichkari-tashqari dangʻillama hovli. Ichkari hovlining sahni keng. — Oybek, Tanlangan asarlar
Odamlar sahnga keng davra qurib oʻtirdilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Togʻ etagin tutib yotar keng paxtazor. — Guldasta
2. Eni, koʻndalang oʻlchami katta; enli, serbar.
Keng yoʻl. Keng daryo. Keng bargli oʻsimliklar.
Orasidan qoʻqonarava bemalol yuradigan keng, uzun ishkomlar ikki tanobdan ortiqroq yerni ishgʻol etgan. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. Oʻlchami moʻljaldagidan katta; katta keladigan, bemalol sigʻadigan (kiyim va uning qismlari haqida).
Keng toʻn. Keng shim. Keng yeng.
[Mingboshi] Keng, oppoq surp yaktagining barlarini ikki yoqqa yoyib, sekin-sekin lapanglab bordi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
4. Tarqalish, qamrov doirasi katta; koʻp narsani oʻz ichiga olgan.
Keng imkoniyatlar yaratmoq. Keng isteʼmol mollari. Ishning koʻlami nihoyatda keng.
Muhokama qilingan masala yuzasidan keng qaror qabul qilindi. — Gazetadan
Aktrisa oʻz qahramonini keng fikrli, salobatli, ishchan, olijanob iffatli ayol sifatida tasvirlaydi. — Gazetadan
5. koʻchma Mehr-muruvvatli, yaxshilikni ayamaydigan, koʻpchilikka birdek munosabatli.
Kengga keng dunyo, torga tor dunyo. — Maqol
Xolam koʻli ochiq, keng, Ovqatni ulashar teng. — Q. Muhammadiy.
- Feʼli (yoki koʻngli) keng Valijon degan vakilimiz feʼli keng odam edi-da. — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz demaKoʻngil keng boʻlsa, hujra ham saroyday. — Gazetadan
- Yuragi keng 1. Uncha-munchaga gʻam yemaydigan, tashvish tortmaydigan. Yuragingiz muncha ham keng boʻlmasa, koʻzingizga uyqu kelganiga hayronman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariAhmadjon komandirning mashq qildirishga shoshilmaganidan ham koʻra, dam olishga ijozat berganiga hayron boʻlib, muncha ham yuragi keng odam ekan! deb qoʻydi. — A. Qahhor, Oltin yulduz