{"headword": "keng", "key": "keng", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ichi, ich hajmi, sigʻimi, sathi katta.", "examples": [{"text": "Keng uy. Keng maydon. Keng paykal. Top joyda osh yegandan keng joyda musht yegan yaxshi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Ichkari-tashqari dangʻillama hovli. Ichkari hovlining sahni keng.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Odamlar sahnga keng davra qurib oʻtirdilar.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Togʻ etagin tutib yotar keng paxtazor.", "source": "Guldasta"}]}, {"order": 2, "text": "Eni, koʻndalang oʻlchami katta; enli, serbar.", "examples": [{"text": "Keng yoʻl. Keng daryo. Keng bargli oʻsimliklar.", "source": ""}, {"text": "Orasidan qoʻqonarava bemalol yuradigan keng, uzun ishkomlar ikki tanobdan ortiqroq yerni ishgʻol etgan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Oʻlchami moʻljaldagidan katta; katta keladigan, bemalol sigʻadigan (kiyim va uning qismlari haqida).", "examples": [{"text": "Keng toʻn. Keng shim. Keng yeng.", "source": ""}, {"text": "[Mingboshi] Keng, oppoq surp yaktagining barlarini ikki yoqqa yoyib, sekin-sekin lapanglab bordi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 4, "text": "Tarqalish, qamrov doirasi katta; koʻp narsani oʻz ichiga olgan.", "examples": [{"text": "Keng imkoniyatlar yaratmoq. Keng isteʼmol mollari. Ishning koʻlami nihoyatda keng.", "source": ""}, {"text": "Muhokama qilingan masala yuzasidan keng qaror qabul qilindi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Aktrisa oʻz qahramonini keng fikrli, salobatli, ishchan, olijanob iffatli ayol sifatida tasvirlaydi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Mehr-muruvvatli, yaxshilikni ayamaydigan, koʻpchilikka birdek munosabatli.", "examples": [{"text": "Kengga keng dunyo, torga tor dunyo.", "source": "Maqol"}, {"text": "Xolam koʻli ochiq, keng, Ovqatni ulashar teng.", "source": "Q. Muhammadiy."}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/keng"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "88"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Eni, koʻndalang kesimi katta boʻlgan, serbar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КЕНГ", "raw_meaning": "GENİŞ Эни, кўндаланг кесими катта бўлган, сербар."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "474"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "широкий", "examples": [{"text": "oʻzi keng dengizdan chuqur", "source": ""}, {"text": "keng boʻlsang - kam boʻlmaysan", "source": ""}, {"text": "kengga keng dunyo, torga tor dunyo", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "keng", "raw_meaning": "широкий, обширный, просторный; широко; oʻzi ~ dengizdan chuqur загадка сама широка, как море, глубока (Мысль); ~ boʻlsang - kam boʻlmaysan посл. будешь щедрым (душой) - от тебя не убавится (а прибавится); ~ga ~ dunyo, torga tor dunyo погов. кто щедр, тому мир широк, кто скуп, тому мир узок; ~ yoʻl широкая дорога; mamlakatimizning ~ dalalari обширные поля нашей страны; ~ xalq ommasi широкие народные массы; ~ yelkali широкоплечий; ◊ koʻngli ~ (odam) великодушный, спокойный (человек); feʻli ~ щедрый; darvozasi ~ гостеприимный."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "519"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "wide", "examples": []}, {"order": 2, "text": "widely", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "keng", "raw_meaning": "1. a wide; broad; ~ ko'ylak loose dress; 2. adv widely"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "66"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "keń", "examples": []}, {"order": 2, "text": "enli", "examples": []}, {"order": 3, "text": "úlken", "examples": []}, {"order": 4, "text": "keń peyil", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KENG", "raw_meaning": "1. keń, mol, tar emes; 2. enli, eni úlken, kesesine sozılǵan; 3. úlken, náhán, kólemli; mólsherden zıyat; 4. awıs. keń peyil."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "88"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "keng", "raw_meaning": "breit, weit, geräumig"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "120"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "кенг", "raw_meaning": "wide, vast, spacious; widely, broadly; кенг истеъмол моллари consumer goods, consumer commodities; кенг халқ оммаси the public at large, the general public."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "191"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "serob, keng, saxiy", "examples": [{"text": "Tuz etmäkni keŋ tut kišikä yedür", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KEŊ", "raw_meaning": "serob, keng, saxiy – обильный, широкий, щедрый – abudant, generous. Tuz etmäkni keŋ tut kišikä yedür – Tuz-noningni keng tut, odamlarga ulash – Будь щедрым в отношении хлеба-соли, угощай людей – Be generous with regard to bread and salt, treat people (QBH, 55₄)."}}]}