жиддий

сфт. 1. Пухта ўйлаб, чуқур мулоҳазаларга суяниб иш кўрадиган; мулоҳазали.

Жиддий йигит. Жиддий олим.

Анвар ёш бўлса ҳам, жиддий, кичкина мияси муҳокамага қобил эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Муҳим аҳамиятга эга бўлган, муҳим.

Оқсоқол қарамади ҳам, индамади ҳам. Гўё жиддий бир нарсани ўйлаётгандек, кўзларини сузиб, чой ҳўплади. — П. Турсун, Ўқитувчи

-Романлар бизда ёʻқ, — дона-дона гапирди Мустафо Содиқ, — жиддий ва ижтимоий аҳамияти зўр бўлган қиссалар ҳам ёʻқ. — Ойбек, Нур қидириб

Ишёқмасларга қарши кураш ички ишлар органлари олдида турган жиддий вазифалардандир. — Газетадан

3. Ўй-фикрга чўмган, ўйчан, салобатли, сипо, вазмин (киши қиёфаси, ташқи кўриниши ҳақида).

Вагонда ҳамма жиддий, камсухан. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

-Ҳозир ҳосил ўчун курашнинг авжи вақти,— деди Ўктам жиддий тус билан. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Саидийнинг жилмайиб толмаган башараси бирдан жиддий тус олди. — А. Қаҳҳор, Сароб

4. Чин, рост, беҳазил; тайинли.

Жиддий ваъда.

Лекин Муборакнинг гапларини жиддийга ёʻймади. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар

Бундай аччиқ пичингга жавоб қайтариш ёʻлини тополмаган Ҳасан бориб унинг рўпарасида ўтириб: — Кел бўлмаса, жиддий сўзлашайлик,— деди. — С. Айний, Қуллар

Шербек кулди: Сиз ўргатинг. Ёʻқ, Нигора, мен жиддий гапиряпман. — С. Анорбоев, Оқсой

5. Ёмон оқибатларга олиб бориши мумкин бўлган; ёмон, хавфли.

Жиддий касаллик.

Хуррамовнинг елка яраси жиддий эди. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

Пилла қуртининг кушандаси кўп, ҳушёр турилмаса, қурт-қумурсқалар, қушлар, товуқлар жиддий зарар етказиб қўйиши мумкин. — Газетадан

6. Ўйланганидан мураккаб, кескин, оғир.

Сен, оғайни, тушунмайсан, булар орасидаги гап анча жиддий. — С. Кароматов, Олтин қум

7. Астойдил, жон-жаҳд билан, ростакамига.

Хат-савод чиқаришга жиддий берилдим. — Н. Сафаров, Оловли излар

Вакилларингиз санъат байрамига жиддий тайёргарлик билан келдилар. — Газетадан

Ҳамидуллаевнинг ўзи ҳам шоликорлик билан энди жиддий шуғулланяпти. — Ўзбекистон қўриқлари

8. Етарли асосга эга бўлган, асосли; муҳим.

Ҳақиқатан ҳам унинг шеър ёзишига жиддий сабаб бор эди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Рахим Болтаев нима учун жиддий талаблар қўйилишини изоҳлаб берди. — Ўзбекистон қўриқлари

9. Алоҳида, масъулият билан.

Ёш талантларни танлаш ва уларни тарбиялаш ишига жиддий эътибор бермоғимиз керак. — Н. Сафаров, Оловли излар