илгак

от 1. Илиб, осиб қўйиш, илиб беркитиб қўйиш учун хизмат қиладиган, бир учи қайрилган металл мослама, илмоқ.

Тонг отишга яқин қадам товушлари эшитилиб, қалин эшикнинг темир илгаклари шақирлаб очилди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Гапимизга тағин биров халақит бермасин, деб эшикнинг илгагини солди. — Назир, Ёнар дарё

2. Илиб олиш (илиб кўтариш, тортиш ва бошқалар) учун хизмат қиладиган нарса, мослама.

Бирдан машина мотори гуриллади. Кўтарма краннинг тўртта илгагини қотиб қолган алебастрнинг тўрт чеккасига илиб қўйишди. — С. Аҳмад, Лаъли Бадахшон

Пўлатжон ўртадаги сепояда туриб, симга илгак солиб тортди-да, ходага маҳкам боғлаб, кейин қўйиб юборди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

3. Бирор нарсани, масалан, кийимни илиб, осиб қўйиш учун хизмат қиладиган нарса.

— Нега халациз кирдинг, болам? — дея Хосият хола бурчакдаги илгакдан оппоқ халатни олиб, Муҳиддинга кийгиза бошлади — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

4. шв. Тугма, тўғноғич.

5. кўчма Бирор нарсага шама (ишора) тарзидаги сўз, гап; илмоқ.

Терговчи сидқидилдан айтган эди, бобо, илгак ташлаяпти, деб ишонмади. — С. Юнусов, Кутилмаган хазина

6. Ғаразли мақсаддаги гап, сўз, хатти-ҳаракат ва шу кабилар

У [Абдубилол] илгак топиб, мажлисни бузиш, ҳеч бўлмаганда, одамлар орасига шубҳа солишни ўйларди. — С. Юнусов, Кутилмаган хазина