ҳисоб

от 1. Сон, миқдорни белгилаш учун рақамлаб аташ; саноқ, санаш.

Оғзаки ҳисоб. Ҳисобда янглишмоқ.

Ясовулбоши ҳисобидан янглишмай, ўлим калтагини санайди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Қирмоқдаман фашист ўғрини, Ҳисобимда ҳозир юз ўттиз. — Р. Бобожон.

Сенинг ҳисобингга тўғри келадими? Агар олган ҳисобимиз тўғри чиқса, бу гал унинг [Отабекнинг] Марғилонга қуруқ қатнаб юришининг еттинчи қайтаси эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ҳисобда бўлгани; миқдор, саноқ.

Ҳашарда қатнашаётганларнинг ҳисоби. Фермадаги қўйларнинг ҳисоби. Оларда ҳисоби — тўққиз, Берарда саноғи — ўттиз. — Мақол

Рус шаҳарларига бориб савдо қилувчилар Туркистонда жуда оз ҳисобда бўлиб — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Кимса ёки нарсаларнинг мавжудлигини, миқдорини белгилаш рўйхатидаги, унда қайд этилувчи мажмуи; қайд этилувчилар (этилганлар), борлар гуруҳи, қатори.

Инвентар ҳисоби. Ҳисобга киритмоқ. Ҳисобдан чиқарилмоқ.

Ҳали бу ҳисобга фуқародан ўлдирилган бечоралар кирмайди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Боягиси ўн биттамиди? Мана шу сўнггисини ҳисобга ёзинг — Шуҳрат, Шинелли йиллар

4. айн. Ҳисоб-китоб 5.

У [Отабек] ўзининг душманларини ўлдириш учунгина Марғилонга қатнаб юрган экан, ҳисобини тугатди-да, бедарак кетди-қолди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Ўзаро келишув, битимга кўра олинадиган улуш, ҳақ.

Марғилондан арава миниб келувчи ёлланган киши бўлиб, Тошкентга келишининг эртаси куни ҳисобини олган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

6. (асосан эгалик, жўналиш келишиги ва чиқиш келишиги қўшимчалари билан) Кимса, жамоа ва бошқалар тасарруфида, унинг ихтиёрида бўлган нарса, моддий бойлик, озиқ-овқат, пул ва шу кабилар

Гапнинг қисқаси, ўзга халқлар ҳисобига яшади. — С. Кароматов, Олтин қум

Энди командировкага ҳам ўз ҳисобингиздан бориб келасизми? — С. Нуров, Нарвон

7. Кўпчиликка ёки кимсага қилинган, бўлган ишлар ҳақида бериладиган маълумот.

Кейин қўли билан пешонасини сиқди-да, ҳисоб беришга бошлади қалтираган кўллари билан чўт қоқди. — Ойбек, Танланган асарлар

Отни бир оз совитдим, беда солдим, —

Қобил, биров ундан: Нима қилиб юрибсан? деб сўраётгандай, ҳисоб берди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Меҳмонхоналардан бирида Мирзакаримбой ўз гумаштасидан ҳисоб олар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

8. кам қўлл. айн. Ҳисобот.

Раҳбарнинг ярим йиллик ҳисоби.

Менинг икки оёғимни бир этикка тиқиб, ҳисобимни қўйишлари мумкин. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

9. эск. айн. Арифметика.

Янги мактаблар очиб, Қуръони карим ва бошқа диний дарслар билан бирга, жуғрофия, тарих, ҳисоб каби илмларни ҳам таълим берайлик. — Ойбек, Танланган асарлар

Иккинчи дарсда Зоҳидов деган ёшгина бир йигит ҳисобдан дарс берди. — П. Турсун, Ўқитувчи

10. махс. Ҳисоблаш, ҳисоблаб чиқиш натижаси.

Баъзан у узундан-узоқ ҳандасавий ҳисобларни қоғозга ёзиб қолар, яна ўйчанлик билан қамиш қалам орқасини ғажий бошларди. — Мирмуҳсин, Меъмор

11. И Бирор нарса учун тўланадиган пул суммаси қайд этилган ҳужжат.

Ҳар бир студент-қурилиш отрядида иқтисод ва ҳамкорлик шахсий ҳисоблари очилган. — Газетадан

12. бух. Бирор муассаса, ташкилот ва шу кабиларда бухгалтерия иш-муомаласини олиб бориш (юритиш) учун хизмат қилувчи молиявий операция, шунингдек, ҳужжатлар.

13. Спорт ўйинида томонлар очкосини белгиловчи рақамлар (рақамларда ифодаланувчи сонлар) нисбати.

Ўйинда ҳисоб тенглашди — 2:2. Бу гал 5:2 ҳисоби билан меҳмонлар ғалаба қилишди.

14. Гап охирида (кесим таркибида) деса бўлгудек, деярли маъносини билдиради.

Газ қуритадиган саккизта насоснинг ҳаммаси монтаж қилиб бўлинди ҳисоб. — Газетадан

На хотин, на бола-чақа. Дунёдан тоқ ўтдик ҳисоб. — Ойбек, Танланган асарлар

Элчиев Рўзиев билан унчалик яқин эмас, ош-қатиқ бўлган жойи ҳам ёʻқ ҳисоб. — Э. Аъзам, Жавоб

15. Бирор иш, хатти-ҳаракатнинг қаноатланарлилигини, ўрнига ўтишини билдиради.

Оёғингизга қўй сўйсак арзийди, Юсуфжон ака. Бу ҳисоб эмас, ҳовлига борамиз — К. Яшин, Ҳамза

16. с. т. Илож, чора; имконият.

Дарёдан ўтишнинг ҳисоби борми?

Қайтай десам — қувади, ўтиб кетишнинг сира ҳисоби ёʻқ — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Дардим ичимда. Бир олдингизга бориб, юрагимни ёзиб келаман дейман, сира ҳисобини қилолмайман. — Р. Файзий, Ҳазрати инсон

17. фолк. Нима қилиш, иш-фаолият режаси, иш олиб бориш ёʻли.

Бу сўзни қиз эшитиб, ақлини йитириб, ҳисобини йитириб, шошиб қолди. — Муродхон

18. 3-ш. эгалик ва ж.к. шаклида — (ҳисобига) кўм. взф. Асос, сабаб, қарашлилик каби муносабатларни ифодалайди; эвазига, учун, туфайли.

Катта меҳнат ҳисобига шундай натижаларга эришилди.

Бу йил узумдан биринчи маротаба давлат ҳисобига ҳосил йиғиб олинди. — Ўзбекистон қўриқлари

Оғир минутларда биз фақат солдатларимизнинг мардлиги ва қатъийлиги ҳисобига душманни тутиб турардик. — Н. Сафаров, Оловли излар