ҳайит
hayitҳайит
от 1. дин. Йилда икки марта: рамазон тамом бўлгач уч кун ва қурбон ойида уч кун бўлиб ўтадиган диний байрам.
Тўй тегишлиники, ҳайит барчаники. — Мақол
Илгари ҳайит кунлари Кўмирсаройда қўғирчоқбозлик, чодирхаёл бўлар эди. — Ойбек, Танланган асарлар
Ҳайитдаги маросимларга кўп жойларда халқларнинг маҳаллий одатлари —
арафа куни ош улашиш, янги кийим кийиш, ҳайитлик бериш, сайл қилиш, яқин одамларини кўриш ва ҳоказо ҳам қўшилиб кетган. — Ўзме
2. этн. Вафотига йил тўлмаган кишини ҳайит кунлари ёʻқлаб аза тутиш, эслаш маросими; маърака.
Онасининг ҳайити яқинлашган кунлар эди. Ҳадемай акасининг ҳайити ҳам келади.
3. кўчма Бирор муваффақият, ғалаба муносабати билан бўладиган умумий шодлик, байрам.
Пахта планимиз бажарилган куни сиз-у бизга ҳайит-да! — Эчкига жон қайғуси, қассобга мой қайғуси. Мен нима ғамда-ю, сизга ҳайит экан-да? — деди Акмал Қудратга. — Ж. Абдуллахонов, Ёʻл.
4. Ҳайит (эркаклар ва хотин-қизлар исми).
- Катта ҳайит ёки қурбон ҳайити Ҳижрий зулҳижжа ойи, яъни қурбон ойининг ўнинчи куни бўладиган диний байрам. Катта ҳайит бўлса — ўтган, кичигига ҳали анча бор. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаҚурбон ҳайити арафасида қишлоқи мурид Тиллабой яна бир қўй келтириб ташлади. — П. Турсун, Ўқитувчи.
- Кичик ҳайит ёки рўза ҳайити Ҳижрий рамазон ойи тугаши билан эртасига, яъни шаввол ойининг биринчи куни бўладиган диний байрам. Бунинг устига кичик ҳайитнинг баҳор фаслига тўғри келгани нур устига аъло нур бўлди. — Мирмуҳсин, Меъмор