{"headword": "hayit", "key": "hayit", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yilda ikki marta: ramazon tamom boʻlgach uch kun va qurbon oyida uch kun boʻlib oʻtadigan diniy bayram.", "examples": [{"text": "Toʻy tegishliniki, hayit barchaniki.", "source": "Maqol"}, {"text": "Ilgari hayit kunlari Koʻmirsaroyda qoʻgʻirchoqbozlik, chodirxayol boʻlar edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Hayitdagi marosimlarga koʻp joylarda xalqlarning mahalliy odatlari —", "source": ""}, {"text": "arafa kuni osh ulashish, yangi kiyim kiyish, hayitlik berish, sayl qilish, yaqin odamlarini koʻrish va hokazo ham qoʻshilib ketgan.", "source": "OʻzME"}]}, {"order": 2, "text": "Vafotiga yil toʻlmagan kishini hayit kunlari yoʻqlab aza tutish, eslash marosimi; maʼraka.", "examples": [{"text": "Onasining hayiti yaqinlashgan kunlar edi. Hademay akasining hayiti ham keladi.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Biror muvaffaqiyat, gʻalaba munosabati bilan boʻladigan umumiy shodlik, bayram.", "examples": [{"text": "Paxta planimiz bajarilgan kuni siz-u bizga hayit-da! — Echkiga jon qaygʻusi, qassobga moy qaygʻusi. Men nima gʻamda-yu, sizga hayit ekan-da? — dedi Akmal Qudratga.", "source": "J. Abdullaxonov, Yoʻl."}]}, {"order": 4, "text": "Hayit (erkaklar va xotin-qizlar ismi).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/hayit"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "262"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yilda ikki marta ramazon tamom mavjudotlarning yashashi uchun kuch-quvvat bagʻishlaydigan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҲАЙИТ", "raw_meaning": "BAYRAM 1.Йилда икки марта рамазон тамом мавжудотларнинг яшаши учун куч-қувват бағишлайдиган."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "445"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "hayitingiz muborak boʻlsin!", "source": ""}, {"text": "hayitdan keyin xinani ariqqa tashla", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "hayit", "raw_meaning": "рел. хаит, религиозный праздник; ~ingiz muborak bo‘lsin! с праздником!; ~dan keyin xinani ariqqa tashla посл. ирон. (букв. после праздника выкинь хну в арык) соотв. после ужина - горчица; после пожара да за водой; ◊ ~ini arafa qilmoq губить (чью-л.) радость; портить праздничное настроение; ~-ma’raka этн. тризна, поминки (справляемые в дни хаита)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "492"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "hayit", "raw_meaning": "n hayit, religious festival (holiday); ~ qilmoq celebrate"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "47"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HAYIT", "raw_meaning": "hayt."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "215"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ҳайит", "raw_meaning": "хаит, религиозный праздник hayit, religious holiday haïd, fête réligieuse musulmane عِيدٌ (أَعْيَادٌ)"}}]}