Градация

Badiiy asardagi u yoki bu holatning sekin-asta oshib yoxud pasayib borishidan iborat stilistik figuralardan biri; bir xildagi tavsiflarni muntazam tartibda gruppalashtirib, ularning mazmuniy yoki emotsional ahamiyatini kuchaytirib (q. Klimaks) yoki pasaytirib (q. Antiklimaks) tasvirlashdan iborat poetik nutq usuli. Gradatsiya sheʼriy asarlarda ham, nasriy asarlarda ham keng qoʻllaniladi. Gradatsiya sheʼriy asarlarda koʻpincha anafora (q.) bilan birgalikda qoʻllanilib, sheʼr gʻoyasini shoirning qaynoq his-tuygʻulariga mos holda ifodalashga yordam beradi. Bunday gradatsiya usulida yozilgan sheʼrlarning oʻquvchi his-tuygʻusiga taʼsiri kuchli boʻladi. Shuning uchun Hamid Olimjon, Gʻafur Gʻulom, Oybek, Komil Yashin, Uygʻun, Maqsud Shayxzoda kabi oʻzbek shoirlari oʻzlarining 30- yillarda, keyinroq Ulugʻ Vatan urushi yillarida yozgan sheʼrlarida gradatsiya usulidan keng foydalanganlar., gradatsiya

Bos, odamlar, qattiq-qattiq yerlarga botsin — Traktorlar gʻavgʻo boshlab yerni yorganday. Bos, tarixda ulkan, ulugʻ qadamlar otsin — Yenggan sinf zafarlarga toʻlib borganday. Bos, dushmanning koʻkragiga; Bos, yuragiga;