Глосса

glossa. Eng qadimgi davrda bu termin isteʼmoldan chiqib ketgan qadimiy soʻzlarni anglatar edi. Eramizdan oldingi V asrga kelib Gomer asarlaridagi soʻzlarga glossalar tuziladi. Bunday glossalar tuzish Aleksandr davriga kelib juda ham taraqqiy qilib ketdi. Chunki bu davrda qadimgi avtorlarning asarlarini oʻrganuvchi tilshunoslarning aksariyati glossalar tuzish bilan shugʻullandilar. Ular oʻttizdan ortiq glossalar tuzgan boʻlsa-da, biroq bular bizga qadar yetib kelmagan. Keyinchalik maʼnosi uncha tushunarli boʻlmagan soʻzlarga izoh berishni ham glossa deb atay boshladilar. Sheʼriyatda ham oʻziga xos glossa boʻlib, unda shoir maʼlum mavzu yuzasidan berilgan epigraf (q.) asosida, maxsus shaklda sheʼr yozishi kerak. Bunday sheʼr toʻrt stopali xoreyda a—v—v—a—a, s—s—d—d—ye tarzida qofiyalanishi lozim. Har bir sheʼriy band epigrafning bir misrasini oʻz ichiga olib, uni rivojlantirishi shart. Sheʼriy glossalar yozish Oʻrta asrlar ispan va portugal poeziyasida keng tarqalgan. Oʻtmish Sharq filologiyasida esa glossa asosan tushunilmagan soʻzlarga izoh berishdan iborat boʻlgan.