{"headword": "Глосса", "key": "glossa", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "72"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "гр. glossa — қийин, камёб сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "glossa. Eng qadimgi davrda bu termin isteʼmoldan chiqib ketgan qadimiy soʻzlarni anglatar edi. Eramizdan oldingi V asrga kelib Gomer asarlaridagi soʻzlarga glossalar tuziladi. Bunday glossalar tuzish Aleksandr davriga kelib juda ham taraqqiy qilib ketdi. Chunki bu davrda qadimgi avtorlarning asarlarini oʻrganuvchi tilshunoslarning aksariyati glossalar tuzish bilan shugʻullandilar. Ular oʻttizdan ortiq glossalar tuzgan boʻlsa-da, biroq bular bizga qadar yetib kelmagan. Keyinchalik maʼnosi uncha tushunarli boʻlmagan soʻzlarga izoh berishni ham glossa deb atay boshladilar. Sheʼriyatda ham oʻziga xos glossa boʻlib, unda shoir maʼlum mavzu yuzasidan berilgan epigraf (q.) asosida, maxsus shaklda sheʼr yozishi kerak. Bunday sheʼr toʻrt stopali xoreyda a—v—v—a—a, s—s—d—d—ye tarzida qofiyalanishi lozim. Har bir sheʼriy band epigrafning bir misrasini oʻz ichiga olib, uni rivojlantirishi shart. Sheʼriy glossalar yozish Oʻrta asrlar ispan va portugal poeziyasida keng tarqalgan. Oʻtmish Sharq filologiyasida esa glossa asosan tushunilmagan soʻzlarga izoh berishdan iborat boʻlgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Глосса", "raw_meaning": "(гр. glossa — қийин, камёб сўзидан) — глосса. Энг қадимги даврда бу термин истеъмолдан чиқиб кетган қадимий сўзларни англатар эди. Эрамиздан олдинги V асрга келиб Гомер асарларидаги сўзларга глоссалар тузилади. Бундай глоссалар тузиш Александр даврига келиб жуда ҳам тараққий қилиб кетди. Чунки бу даврда қадимги авторларнинг асарларини ўрганувчи тилшуносларнинг аксарияти глоссалар тузиш билан шуғулландилар. Улар ўттиздан ортиқ глоссалар тузган бўлса-да, бироқ булар бизга қадар етиб келмаган. Кейинчалик маъноси унча тушунарли бўлмаган сўзларга изоҳ беришни ҳам глосса деб атай бошладилар. Шеъриятда ҳам ўзига хос глосса бўлиб, унда шоир маълум мавзу юзасидан берилган эпиграф (қ.) асосида, махсус шаклда шеър ёзиши керак. Бундай шеър тўрт стопали хорейда а—в—в—а—а, с—с—д—д—е тарзида қофияланиши лозим. Ҳар бир шеърий банд эпиграфнинг бир мисрасини ўз ичига олиб, уни ривожлантириши шарт. Шеърий глоссалар ёзиш Ўрта асрлар испан ва португал поэзиясида кенг тарқалган. Ўтмиш Шарқ филологиясида эса глосса асосан тушунилмаган сўзларга изоҳ беришдан иборат бўлган."}}, {"dictionary": {"name": "Lingvistik terminlar lugʻati", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "29"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Glossa", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Glossa", "raw_meaning": "Glossa Глосса Glossa Глосса"}}]}