Гимн

гимн. Лирик тур жанрларидан бирининг номи бўлиб, у қадимда худолар шарафига тўқилган ва айтилган. Кейинчалик гимн у ёки бу ғалаба, қаҳрамон ёки бирор халқ, давлат шарафига айтиладиган мадҳиёна қўшиққа айланди. Гимн ниманидир шарафлаш, мадҳ этиш асосига қурилиб, уни дуо қилиш ёки унга умрбоқийлик тилаш билан якунланади. Дастлабки гимн намуналари Миср, Месопотамия, Ҳиндистон халқлари адабиётида учрайди. Гимнлар оддий сиғиниш қўшиқларидан тортиб, мадҳ қўшиқларигача бўлган катта тараққиёт ёʻлини босиб ўтди. Янги Европа адабиётида гимнлар гоҳ диний, гоҳ дунёвий шаклда яшаб келди. ХИХ асрда дунёвий мазмун асос ва етакчи бўлиб, у ёки бу воқеа, нарса ёхуд шахсга бағишланган тантанали қўшиққа айланди. Халқ озодлик ҳаракатлари даврида эса гимнлар жанговар қўшиқлар вазифасини ўтади. Масалан, «Марселеза» Франсуз революцияси даврининг ана шундай жанговар гимнига айланди. Шунинг учун ҳам гимн бошқача ном — тантанавор қўшиқ номи билан ҳам юритилган. Ҳозирги кунда ҳар бир миллий давлат ўзининг гимнига эга. Масалан, Советлар Иттифоқи гимни. СССР составидаги ҳар бир қардош республиканинг ҳам ўз гимни бор. Масалан, Ўзбекистон Совет Социалистик Республикаси гимни. Франсуз революцион шоири Эжен Поте ёзган «Интернационал» эса Совет Иттифоқи Коммунистик партияси ва барча Коммунистик партияларнинг гимни ҳисобланади.