гидролиз
русчагидролиз [haɪ'drɒləsɪs]
инглизчаhydrolysisўзбекчаэритувчи сув бўлганда моддалар ҳолатининг ўзгариши, гидратланишнинг бир тури. Мас: Накл+Ҳ₂О=На⁺+Кл⁻+Ҳ₂О, гидролиз
ГИДРОЛИЗ
Гидролиз — моддалар ва сув орасидаги алмашиниб парчаланиш реаксияси. Гидролиз жараёни қуйидагича ифодаланади: АБ + ҲОҲ = АҲ + БОҲ, бунда: АБ — гидролизланадиган маҳсулот; АҲ, БОҲ — ҳосил бўладиган маҳсулот. Тузлар Г.и тўрт гуруҳга бўлинади: 1. Кучсиз кислота ва кучли асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизланганда эритма ишқорий муҳитга эга бўлади (ПҲ > 7). 2. Кучли кислота ва кучсиз асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизланганда эритма кислотали муҳитга эга бўлади (ПҲ < 7). 3. Кучсиз кислота ва кучсиз асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизланганда эритма муҳити нейтрал бўлади (ПҲ = 7). 4. Кучли кислота кучли асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизга учрамайди. Органик моддалар гидролизи катализаторлар — минерал кислоталар, ишқорлар, ферментлар (организмда) иштирокида бўлади. Ёғочнинг гидролизи кенг кўламда амалга ошади. Ёғоч, пахта шулхаси, кунгабоқар пўчоғи, похол, маккажўхори ўзагидан кўп қимматли маҳсулотлар — этил спирти, оқсилли ачитқилар, глюкоза, қаттиқ углерод (ИВ)-оксиди, фурфурол, скипидар, метил спирти ва б. олинади.