ГИДРОГЕОЛОГИЧЕСКИЕ УСЛОВИЯ ФОРМИРОВАНИЯ ЗАЛЕЖЕЙ ГАЗА

ер ости сувларида кўп миқдорда эриган метан гази сув билан бирга ҳаракатланади. Сув газга тўлиқ тўйинганда ундан эркин газ қисман ажралиб чиқиши мумкин. Пуфакча кўринишида ажралган эркин газ коллекторларни тўлдириб турган сувлар устида қалқиб ҳаракатланади. Бу ҳолда газнинг ҳаракати сувнинг ҳаракатига боғлиқ бўлади ва мос тушади, сувдан газнинг ажралиши асосан тутқичларда содир бўлади. Иккинчи ҳолда газ ҳаракати мустақил равишда юз беради, айрим вақтда ер ости сув оқими ёʻналишига тескари бўлиши ҳам мумкин. Лекин, биринчи ҳолдаги ҳаракат кенг тарқалган. Сувли мажмуалардаги сувларнинг газга тўйиниши энг юқори қийматга эришганда газнинг оқим кўринишида кўчиши ҳамма участкаларда кузатилади. Ундан ташқари, газнинг сув юзасига қалқиб чиқиши газ уюмининг ҳосил бўлишида муҳим рол ўйнайди. Сувли эритмадан эриган газларнинг ажралиб чиқиши эриган газларнинг таркиби ва миқдорига, сувнинг минераллашишига, гидростатик босимига, температурасига боғлиқ. Босим ва температура юқори бўлган катта чуқурликларда газ уюмларининг ҳосил бўлиши нисбатан чегараланган. Юқори температурали сувларда углеводородларнинг эрувчанлиги кескин ошади. Б.Н.Корсенштейн (1961) фикрича, қатлам температураси 120°С дан ошганда газ уюмлари ҳосил бўлолмайди., Газ уюмлари пайдо бўлишининг гидрогеологик шароитлари