ГИДРОГЕОЛОГИЧЕСКИЕ УСЛОВИЯ ФОРМИРОВАНИЯ ЗАЛЕЖЕЙ ГАЗА

yer osti suvlarida koʻp miqdorda erigan metan gazi suv bilan birga harakatlanadi. Suv gazga toʻliq toʻyinganda undan erkin gaz qisman ajralib chiqishi mumkin. Pufakcha koʻrinishida ajralgan erkin gaz kollektorlarni toʻldirib turgan suvlar ustida qalqib harakatlanadi. Bu holda gazning harakati suvning harakatiga bogʻliq boʻladi va mos tushadi, suvdan gazning ajralishi asosan tutqichlarda sodir boʻladi. Ikkinchi holda gaz harakati mustaqil ravishda yuz beradi, ayrim vaqtda yer osti suv oqimi yoʻnalishiga teskari boʻlishi ham mumkin. Lekin, birinchi holdagi harakat keng tarqalgan. Suvli majmualardagi suvlarning gazga toʻyinishi eng yuqori qiymatga erishganda gazning oqim koʻrinishida koʻchishi hamma uchastkalarda kuzatiladi. Undan tashqari, gazning suv yuzasiga qalqib chiqishi gaz uyumining hosil boʻlishida muhim rol oʻynaydi. Suvli eritmadan erigan gazlarning ajralib chiqishi erigan gazlarning tarkibi va miqdoriga, suvning minerallashishiga, gidrostatik bosimiga, temperaturasiga bogʻliq. Bosim va temperatura yuqori boʻlgan katta chuqurliklarda gaz uyumlarining hosil boʻlishi nisbatan chegaralangan. Yuqori temperaturali suvlarda uglevodorodlarning eruvchanligi keskin oshadi. B.N.Korsenshteyn (1961) fikricha, qatlam temperaturasi 120°S dan oshganda gaz uyumlari hosil boʻlolmaydi., Gaz uyumlari paydo boʻlishining gidrogeologik sharoitlari