ГИДРОГЕОЛОГИЧЕСКИЕ НАБЛЮДЕНИЯ В ПРОЦЕССЕ БУРЕНИЯ НЕФТЯНЫХ И ГАЗОВЫХ СКВАЖИН

чуқур қудуқларни бурғилаш чоғида жинсларнинг сувлилигини, сув ҳароратини, газга тўйинганлигини аниқлаш, сув ва газ намунасини олиш учун бажариладиган кузатувлар. Жинснинг сувлилигини аниқлаш учун ювувчи суюқликнинг айланиш баланси ва унинг физик-кимёвий хоссаларини кузатиш зарур. Айниқса, суюқлик ютилаётган ҳамда суюқлик айланиши бутунлай тўхтаб қолган зоналарни аниқлаш муҳим ҳисобланади. Айрим ҳолларда суюқлик сатҳига ёки босимига қараб ер ости сувлари босимини билса бўлади. Бурғилаш жараёнида ювувчи суюқликнинг физик-кимёвий хоссалари билан бир қаторда ер ости сувлари ёки фойдали қазилмалар билан боғлиқ бўлган компонентлар ҳам аниқланади. Қудуқ кесимида сувли горизонтларни, мажмуаларни ажратиш ва синаладиган обектларни танлашда электр, радиоактив, газ ва механик каротаж, термик кузатув, шлам ва кернни ўрганиш материаллари ҳамда бурғилаш чоғида тўпланган гидрогеологик кузатув натижаларидан фойдаланилади. Синаш навбати ва қатламларни очиш усуллари. Синаш мўлжалланган обектлардаги тадқиқотлар асосан қудуқ бурғилаб бўлинганидан сўнг бажарилади. Лекин, айрим ҳолларда синашни қудуқни бурғилаш чоғида туб (мустаҳкам) жинслар очилганда ҳам бажариш мумкин. Мустаҳкамлаш қувурлари билан жиҳозланмаган қудуқларда қатламни синаш махсус конструксияли асбоб ва грунтонос-намуна олгич ёрдамида амалга оширилади. Бунда қатлам босими ва температурасини аниқ ўлчаш, босимнинг тикланиш эгри чизиғини чизиш мумкин бўлади. Қувурлар билан жиҳозланган қудуқларда эса синаш семент билан беркитилган горизонтлардагина бажарилиши мумкин. Семент ҳалқа юқорисида жойлашган горизонтларни синаш улар қўшимча равишда се-, Нефт ва газ қудуқларини бурғилаш жараёнида гидрогеологик кузатувлар