Эпиграмма

epigramma. Hajviy poeziya janrlaridan biri. Epigramma, odatda, u qadar katta hajmga ega boʻlmasa ham, lekin unda biror shaxs yoki ijtimoiy voqelik ustidan qattiq kulinadi. Epigramma janr sifatida uzoq tarixga ega. Dastlab qadimgi Gretsiyada mehroblarga, qasr peshtoqlariga, turli idishlarga yozilgan sheʼrlar mazkur termin bilan yuritilgan. Epigramma epik poeziyadan oʻzining ixcham shakli bilangina emas, balki voqelikka aniq shaxsiy nuqtayi nazardan yondashishi bilan ham ajralib turadi. Qadimgi epigrammalar elegik baytlar (q. Elegicheskiy distix) bilan yozilgan boʻlsa, keyinchalik ular yamb (q.) da ham yozildi. Epigrammada hamma vaqt shoirning pozitsiyasi, nuqtayi nazari aniq ifodalanadi. Epigrammaning ijtimoiy hayotda aktiv rol oʻynashi bu janrning XVIII—XIX asrlar rus adabiyotida keng tarqalishiga imkon berdi. A. Pushkin, P. Vyazemskiy, Ye. Baratinskiy, V. Jukovskiy, A. Delvig, A. Maykov kabi shoirlarning ijtimoiy-badiiy va siyosiy kurashida epigrammalar oʻtkir qurol boʻlgan. Epigrammadagi zaharxanda, keskin hajv uning yashovchanligini taʼminlaydi. Shuning uchun V. Mayakovskiy, D. Bedniy, A. Bezimenskiy, S. Marshak, Gʻ. Gʻulom, A. Qahhor kabi sovet shoirlari va yozuvchilari epigramma janrida unumli ijod qilganlar. Epigramma avtorlari epigrammachi deb yuritiladi.